
de Volkskrant
7 maart 2015 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 8
 RONALD VELDHUIZEN
Wat werd onlangs beweerd? Vreemdgaan zit in de genen. Wat zegt de zoutkorrelcheck? Tem die genen. 
Je zult het maar hebben: overspel-itis. Vreemdgaan, of althans de neiging daartoe, blijkt aangeboren te zijn. Dat schrijft de Vlaamse krant Het Laatste Nieuws eerder deze maand. Volgens het bericht hebben wetenschappers zelfs een 'ontrouwheids-gen' ontdekt. Hart van Nederland besprak het nieuwe onderzoek ook: vreemdgaan zit in de genen. Maar is dat allemaal wel zo zeker? 

De studie, die deze maand in het tijdschrift Evolution and Human Behavior verschijnt, is tot dusver het grootste onderzoek naar aanleg en overspel. Er deden bijna duizend eeneiige tweelingen uit Finland mee. Die zijn identiek qua erfelijke aanleg en daarom bij uitstek geschikt om aangeboren neigingen te onderzoeken. 

Dit is wat de onderzoekers ontdekten: wanneer de ene tweelingbroer- of zus in de afgelopen 12 maanden overspel meldt, blijkt de ander in grofweg de helft van de gevallen dat ook te doen. 'Gewone' broers en zussen lijken overspeltechnisch veel minder op elkaar: in slechts in één op de tien gevallen verkondigen ze dezelfde mate van ontrouw. Dat eeneiige tweelingen veel vaker even ontrouw zijn dan niet-tweelingen, wijst erop dat de neiging tot vreemdgaan inderdaad een erfelijke karaktertrek is. 

Maar wacht. Ontrouw is niet zo erfelijk als lichaamslengte of oogkleur. Het komt in de buurt van de aanleg voor hoge bloeddruk: iedereen kan het overkomen, alleen zullen sommige mensen zichzelf extra in de gaten moeten houden. 

En dat speciale ontrouw-gen dan? Daarvoor namen de wetenschappers bij een deel van hun proefpersonen een DNA-test af. Ze zagen dat sommige mensen die een bepaald gen droegen, ietsje vaker vreemdgingen. Maar het verband was zwak en zeker geen stempel van ontrouw-gen waard, schrijven de onderzoekers. 

Met al dat geklets over 'vreemdgaan zit in de genen' zou je haast denken dat overspel de norm is en dat het in onze natuur zit. Het tegendeel is waar: uit de cijfers van deze en andere studies blijkt dat gemiddeld nog één op de tien mensen in een vaste relatie ooit vreemdgaat. Voor zover ontrouw al een genetisch ingebakken oerinstinct is, valt het prima te temmen. 


