
'De Nederlandse jeugd is de zuipschuit van Europa'; next. checkt
NRC.NEXT
11 mei 2015 maandag
Section: weten
 Bas Tooms
Dat werd gesuggereerd in De rijdende rechter 
De Klippertocht is het legendarische eindfeest voor eindexamenkandidaten van het Venloze Valuascollege. En voor het eerst in veertig jaar zeiltraditie is drank tijdens de tocht nu taboe. Schooldirecteur Frans Oostdam vindt dat leerlingen, ongeacht hun leeftijd, geen alcohol mogen drinken op het reisje. Want: alcohol is slecht voor je en de school heeft een zorgplicht. 
Eindexamenkandidaten Amber Scheepers en Paula Jordan, beiden 18 jaar, vinden dat ze oud en wijs genoeg zijn om te bepalen of ze aan de drank gaan. Zo staat het ook in de wet. 
Om het geschil te beslechten, werd De rijdende rechter ingeschakeld. Tijdens de uitzending kwam Lex Lemmers van het Trimbos Instituut aan het woord. Hij was het eens met de beslissing van de school: drinken moet zo lang mogelijk ontmoedigd worden. ,,Sinds 2005 staat onze jeugd bekend als de zuipschuit van Europa." 
Drinken Nederlandse jongeren echt zoveel vergeleken met hun Europese leeftijdsgenoten dat zij 'de zuipschuit' van Europa zijn? Wij checkten het. 
We bellen met Lemmers. Zijn uitspraken zijn gebaseerd op het HBSC-rapport (Health Behaviour in School-aged Children) 2005. In het rapport wordt beschreven hoe het gesteld is met de gezondheid en het welzijn van Nederlandse scholieren in de leeftijd van 11 tot en met 16 jaar. Het rapport maakt deel uit van een internationaal onderzoek waaraan bijna alle Europese landen, de VS, Canada en Israël meedoen. Het onderzoek wordt vierjaarlijks gehouden en in Nederland gedaan door het Sociaal en Cultureel Planbureau, het Trimbos Instituut en de Universiteit Utrecht. 
 Uit het rapport blijkt dat een kwart van de Nederlandse jeugd minstens eens in de drie dagen drinkt - tweeënhalf keer zo frequent als gemiddeld in Europa. En aan binge-drinken, vijf glazen of meer op een avond, maken Nederlandse jongeren zich bijna twee keer zo vaak schuldig. 
De Nederlandse jeugd behoorde in 2005 tot de top van Europa, staat in het rapport. Maar, sindsdien zijn er voorlichtingscampagnes geweest. We zijn tien jaar verder. 
We pakken daarom het meest recente HBSC-onderzoek (2013) erbij. Daaruit blijkt dat de jeugd tot inkeer is gekomen. 
Het aantal jongeren dat alcohol heeft gedronken, is gedaald van 84 procent naar 46 procent. De groep die in de afgelopen maand alcohol had gedronken, was ook gedaald van 55 procent naar 27 procent. 
Wilma Vollebergh, hoofdonderzoeker van het rapport, zegt dat kinderen beter zijn gaan luisteren naar hun ouders. Die zien de gevaren van alcohol in en weten dat beter over te brengen. ,,In 2003 had 70 procent van de twaalfjarigen al een eerste glas alcohol gedronken. Nu is dat 17 procent." De Nederlandse jeugd is door bovenstaande ontwikkelingen een middenmoter geworden. 
Waarom dan onderzoek aanhalen uit 2005? ,,Dat de jeugd momenteel de zuipschuit van Europa is, is zeker niet mijn conclusie", zegt Lemmers. Navraag leert dat er geknipt is in de uitzending, waardoor niet het hele verhaal is uitgezonden. Hoewel het beter gaat, baart één ontwikkeling Lemmers wel zorgen: 72 procent van de jongeren die recent heeft gedronken, deed toen aan binge-drinken. Ze staan daarmee op een achtste plaats. 
Nederlandse jongeren hebben een reputatie opgebouwd en komen daar moeilijk van af. De afgelopen tien jaar zijn zij minder gaan drinken en een Europese middenmoter geworden. We beoordelen de stelling dat Nederlandse jongeren de 'zuipschuit' van Europa zijn daarom als onwaar. 
De rijdende rechter oordeelde overigens dat de leerlingen niet op de boot mogen drinken, maar wel aan wal. Daar waren beide partijen tevreden mee. 
 