

NRC Handelsblad
30 May 2017, NH dinsdag


Section: Economie; Blz. 6
 Ykje Vriesinga

Dat schreef de Britse journalist Harriet Griffey in een boek over geluk.
nrc.checkt
De aanleiding
Een lezer mailt ons. In het net verschenen zelfhulpboek Ik wil gelukkig zijn van de Britse journalist Harriet Griffey las zij: „We weten dat het sterftecijfer onder mensen die na hun vijftigste minstens twee keer per week seks hebben, de helft is van wie nooit seks heeft." Klopt dat? 
Waar is het op gebaseerd? 
Het boek schrijft dit seksweetje toe aan Dan Buettner, een Amerikaan die onderzoek doet naar de leefgewoonten van mensen die heel oud worden. Hij baseerde zich zeer waarschijnlijk op de Caerphilly-studie, een van de weinige studies waarin is gekeken naar het verband tussen seksuele activiteit en levensduur. 
En, klopt het?
 In het Britse stadje Caerphilly en zes omliggende dorpen werden tussen 1979 en 1983 meer dan 2.500 mannen onderzocht om inzicht te krijgen in de risicofactoren voor hart- en vaatziekten. De deelnemers, toen allen tussen 45 en 59 jaar, werden medisch doorgelicht en beantwoordden vragen. Sindsdien worden er iedere vijf jaar metingen gedaan onder de nog levende mannen.
Het onderzoek is dus niet primair opgezet om meer te ontdekken over seks en levensduur. Wel werd de mannen bij de eerste onderzoeksronde gevraagd hoe vaak ze geslachtsgemeenschap hadden. De antwoorden werden gegroepeerd in ‘meer dan twee keer per week’, ‘minder dan één keer per maand’ en ‘alles daartussenin’. 
Maar sommige deelnemers wilden niet antwoorden en gevreesd werd dat het onderwerp – dat alleen werd voorgelegd aan getrouwde mannen – deelnemers aan het project zou afschrikken. De vraag werd daarom op driekwart van de eerste ronde geschrapt en in volgende meetmomenten nooit meer gesteld. 
Later hebben epidemiologen de dataset over seksuele activiteit gepakt en gekeken wie er tien jaar daarna nog leefde. Wat bleek? De kans te sterven was 50 procent lager voor de seksueel meest actieve groep in vergelijking met de minst actieve. Strikt genomen klopt het seksweetje dus – al had Buettner moeten spreken van ‘mannen’ en niet ‘mensen’ en heeft hij de categorie ‘minder dan één keer per maand’ veranderd in ‘nooit’. 
 Moet daarom bovenop het geadviseerde dieet van iedere dag minstens twee stuks fruit en 250 gram groente ook twee keer per week seks? Volgens seksuoloog en huisarts Peter Leusink kan dat in ieder geval geen kwaad, maar is zo’n advies te kort door de bocht. Je moet het namelijk ook maar kúnnen. 
Hij wijst op een Amerikaans onderzoek waarin 1.790 mannen (20 tot 85 jaar) werd gevraagd of ze een voldoende grote erectie konden krijgen voor coïtus. Mannen die ‘soms’ of ‘nooit’ antwoordden bleken een 70 procent hogere kans op overlijden te hebben in de 93 maanden daarna. Vooral het verband met overlijden aan hart- en vaatziekten was duidelijk, gezien „de gedeelde lichamelijke oorzaken". Kortom: er is een verband tussen seksuele activiteit bij mannen en hun levensduur, maar er lijkt een tussenliggende factor mee te spelen, namelijk hun lichamelijke gezondheid. Dat werkt weer door in hun capaciteit om een erectie te krijgen.
Conclusie
We beoordelen de stelling als ongefundeerd omdat er geen sprake is van een oorzakelijk verband tussen seks en langer leven bij mannen. Het uitblijven van een erectie is juist vaak een symptoom van  onderliggende gezondheidsproblemen, die op hun beurt kunnen leiden tot vroegtijdig overlijden.   
Ykje Vriesinga
 
 
 