
de Volkskrant
26 mei 2018 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 4
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: De segregatie in het Nederlandse basisonderwijs is erger dan die in de VS.
Van wie komt die claim?
'De segregatie in het Nederlandse basisonderwijs overtreft die van de scherpst gesegregeerde steden in de VS en het Verenigd Koninkrijk', aldus onlinekrant De Correspondent onlangs. Een opmerkelijke uitspraak, want juist in de Verenigde Staten heb je getto's als die in Detroit en Chicago, vol etnische minderheden met weinig geld, wier kinderen op 'zwarte scholen' zitten terwijl de witte kinderen in rijke buurten naar overwegend witte scholen gaan. 

Maar hier is het erger, constateert De Correspondent, die recente segregatiecijfers op Nederlandse scholen van de Onderwijsinspectie vergeleek met die van Amerikaanse en Britse scholen.
Klopt het?
De auteur van het artikel, onderwijsjournalist Anja Vink, verwijst voor haar onderbouwing naar meerdere cijfers, die allemaal te maken hebben met de dissimilarity index: een ongelijkheidscijfer dat de mate uitdrukt waarin basisschoolleerlingen wat afkomst betreft hun directe omgeving weerspiegelen. Die index loopt van 0 tot 100, en een hogere score betekent dat de etnische verdeling van leerlingen op een school geen goede afspiegeling vormt van de verdeling in hun woonomgeving. Het is ook de maat die de Onderwijsinspectie gebruikt. 

Een vergelijking maken tussen de index in Nederland en de VS is lastig. Van bijvoorbeeld Amerikaanse privéscholen ontbreken vaak cijfers, maar de kans is groot dat die onevenredig wit zijn. 

Willem Boterman, stadsgeograaf aan de Universiteit van Amsterdam en medeonderzoeker van het Onderwijsinspectie-rapport, plaatst ook kanttekeningen bij de vergelijkbaarheid van de index: 'Het maakt bijvoorbeeld veel uit of je de grens trekt bij de stad of een metropoolregio.' De enige formele vergelijking van de index tussen steden van vergelijkbare groottes in de VS en Nederland stamt uit 2009: openbare scholen in North Carolina (scores rond de 30) leken minder verdeeld dan die in Nederland, waar scores van 50 normaler zijn. 

In recente cijfers van The Civil Rights Project zitten scholen in New York op een index van 78 bij de verdeling tussen witte en Afro-Amerikaanse kinderen. Veel andere Amerikaanse megasteden zitten ergens tussen de 40 en 60, afhankelijk van welke etniciteit wordt vergeleken. De grote steden in Nederland benaderen de hoogste Amerikaanse scores, blijkt uit onderzoek van Boterman: bij kinderen met Turkse en Marokkaanse migratieachtergronden op Haagse basisscholen bungelt de index tussen de 70 en 80.
Eindoordeel?
Het is lastig te zeggen of de segregatie op Nederlandse basisscholen die van de ergste steden in de VS overtreft, maar de cijfers ontlopen elkaar niet veel.



