

NRC.NEXT
25 July 2016, NN maandag


Section: Economie; Blz. 4
 Jeroen Wester

Dat zei CDA-parlementariër Pieter Omtzigt vlak voor het reces in de Tweede Kamer.
nrc.checkt
De aanleiding
Nederlandse pensioenfondsen hebben een enorm vermogen vergeleken met het buitenland. Daarom bestaan er veel zorgen over een nieuwe Europese pensioenrichtlijn waarbij Brussel meer controle krijgt over het Nederlandse kapitaal. Na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk is 60 procent van het pensioenvermogen in heel Europa Nederlands , waarschuwde Pieter Omtzigt (CDA). Hij deed zijn uitlatingen op woensdag 29 juni in de plenaire zaal van de Tweede Kamer, in een debat met staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA). Volksvertegenwoordigers waren not amused dat de bewindsvrouw een omstreden 100 pagina s tellende richtlijn pas de avond vóór stemming naar hen toestuurde.
Die richtlijn is technisch van aard en gaat ver in de details. Zo krijgt Brussel zelfs het recht Nederlandse pensioenfondsen op te dragen hoe groot de letters moeten zijn waarmee zij hun deelnemers informeren over het opgebouwde pensioen. Wij verifiëren of Nederland na de Brexit goed is voor 60 procent van het pensioengeld in de Europese Unie.
Waar is het op gebaseerd?
Omtzigt geldt in de Kamer als een fel criticus en kenner van de nieuwe Europese regels voor pensioenen. ChristenUnie en SGP lieten zich in het debat door de CDA er vertegenwoordigen.
Omtzigt is een gepromoveerd econometrist. Omdat er geen goede geharmoniseerde statistieken bestaan, heeft de parlementariër zelf berekeningen gemaakt, licht hij desgevraagd toe. Hij verwijst naar diverse bronnen. 
En klopt het?
Het is begrijpelijk dat Omtzigt zelf is gaan rekenen. In Europa bestaan grote onderlinge verschillen tussen pensioenstelsels en de cijfers erover. Je kunt privé sparen bij een verzekeraar, je kunt verplicht sparen via een pensioenfonds of werkgever of de overheid regelt het voor je, zoals bij de AOW.
Veel Europese lidstaten sparen geen pensioen, maar gebruiken het ingelegde geld van jongeren en werkenden direct voor uitkering aan de ouderen, zoals in Nederland bij de AOW ook gebeurt. Het gevaar is wel dat de oudedagsvoorziening bij scheve demografische ontwikkelingen  zoals vergrijzing  sneller in gevaar komt. 
In Nederland heeft ruwweg driekwart van de AOW ers een aanvullend pensioen. De nieuwe regels hebben juist op deze aanvullende pensioenen betrekking. Bij deze private pensioenfondsen wordt het kapitaal daadwerkelijk opzijgezet en belegd. Dat is de belangrijkste reden dat Nederlandse burgers gezamenlijk zulke hoge pensioenreserves hebben opgebouwd. Inmiddels meer dan 1.300 miljard euro  bijna tweemaal het nationaal inkomen.
Omtzigt kijkt onder meer naar data van de Europese toezichthouder Eiopa. Daaruit blijkt dat Nederland (exclusief het VK) in 2015 goed was voor 71 procent van het Europese pensioenvermogen. Adviesbureau Willis Towers Watson heeft andere data die wijzen op ruwweg eenzelfde percentage. De Nederlandse regering beschikt over cijfers per hoofd van de bevolking. Omgerekend naar het aantal inwoners komt het percentage in 2012 op 51 uit. 
Conclusie
Nederland heeft inderdaad veel pensioenvermogen in vergelijking met andere Europese landen. De stelling dat het kapitaal na de Brexit goed is voor 60 procent van al het pensioengeld in de EU is alleen na bewerking van allerhande data vast te stellen. Maar diverse berekeningen wijzen erop dat Nederland goed is voor 51 tot meer dan 71 procent van het pensioengeld in de EU. Wij beschouwen de uitspraak als grotendeels waar.
 
 
 
Foto ANP 
 