
de Volkskrant
20 oktober 2015 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 8
 RONALD VELDHUIZEN
Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: 80 procent van Syrische vluchtelingen wil terug. 
Hoeveel vluchtelingen kan Nederland nou precies hebben? Daarover moeten we ons niet al te veel zorgen maken, want de meeste van hen staan alweer te popelen om te vertrekken. Dat zei althans Sociale Zakenminister Lodewijk Asscher afgelopen week in dagblad Metro. Om precies te zijn wil '80 procent van de Syriërs' weer terug naar eigen land. 

Klinkt overtuigend, zo'n exact percentage. Maar klopt het? 

Asscher heeft het getal zeker niet uit zijn duim gezogen, laat zijn woordvoerder per telefoon weten. De bron zoekt hij even na. 'Asscher is wat voorzichtig geweest', schrijft hij wanneer hij ons de cijfers mailt. '8 procent zegt te willen blijven, dus 92 procent wil terug naar Syrië.' 

De cijfers zijn afkomstig uit een Duitse enquête onder negenhonderd Syrische vluchtelingen, van de website adoptrevolution.org. Redenen om te twijfelen aan de cijfers zelf zijn er niet, maar Asscher en zijn woordvoerder goochelen er wel wat makkelijk mee. Dat 8 procent van de vluchtelingen in het land van aankomst wil blijven, betekent niet automatisch dat 92 procent van de ondervraagden unaniem staat te trappelen om terug te keren. Veruit de meeste vluchtelingen stellen - niet geheel verrassend - eisen aan hoe Syrië eruit hoort te zien, eer ze retour reizen. Zo moet de oorlog voorbij zijn, vindt tweederde. Assad moet opkrassen, zegt de helft. En de Islamitische Staat ook, als het even kan. Verder gaat 40 procent alléén terug als Syrië een echte democratie wordt. 

Nogal een wensenlijstje dus. Zelfs in het geval dat de meeste Syriërs inderdaad verlangen naar een zo snel mogelijke terugkeer naar hun thuisland, dan zegt dat niet zoveel. Want wat mensen wíllen is namelijk wezenlijk anders dan wat ze uiteindelijk dóén, aldus Leo Lucassen, hoogleraar migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden en onderzoeksdirecteur aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. 'Je moet intentie en resultaat altijd scheiden', zegt hij. 'Kijk, 80 procent wil nu misschien terug, maar gezien de uitzichtloze situatie in Syrië zal dat percentage met de jaren dalen; over een paar jaar is dat nog maar 60 procent en over tien jaar iets van 10 procent. Logisch ook, want ze bouwen hier een nieuw bestaan op.' 

Kortom: de meeste Syriërs zullen hoogstwaarschijnlijk blijven en verzoenen zich daar uiteindelijk ook mee. De minister hoopt met het getal misschien de indruk te wekken dat het aantal blijvers meevalt, om de gemoederen rondom asielzoekerscentra te sussen of de sobere, tijdelijke aard van de opvang te verantwoorden. 
De meesten stellen eisen aan hoe Syrië eruit hoort te zien, eer ze retour reizen 





