
'De ouderen gaan er het meest op achteruit'; 
NRC.NEXT
5 februari 2013 dinsdag
Section: Op de hoogte
 wilmer heck
De aanleiding
Ouderenpartij 50Plus stoomt op in de peilingen. Al twaalf zetels meldde Maurice de Hond afgelopen weekend. De media-aandacht voor fractievoorzitter Henk Krol zal daar ongetwijfeld mee te maken hebben. Hij was vorige week onder meer te gast bij Pauw & Witteman nadat minister Asscher van Sociale Zaken cijfers over de inkomensontwikkeling van Nederlanders naar de Tweede Kamer had gestuurd. Er ontspon zich een vinnig debat tussen Krol en Pauw en Witteman. ,,Er is geen andere groep die er meer op achteruit gaat dan de ouderen", riep Krol meerdere malen. Dat werd bestreden door Paul Witteman. Die zei dat alleenverdieners met kinderen er ongeveer evenveel op achteruitgaan, namelijk 8,25 procent voor diegenen met een modaal salaris en 9,25 procent voor dezelfde groep met twee keer modaal. Krol reageerde verbeten: ,,Nee, je luistert niet naar me. Die ouderen waren er al 10 procent achteruitgegaan. Die gaan er deze maand nog eens 5 procent op achteruit en die gaan er in april nog een keer op achteruit. Dat is toch veel hoger?" Witteman begreep niet meer precies waar Krol op doelde. ,,Dan heeft u het weer over de pensioenen toch?" Krol: ,,Dat is toch hun inkomen?" De kijker snapte het waarschijnlijk ook niet meer. next checkt daarom: Is er inderdaad geen andere groep die er meer op achteruitgaat dan de ouderen?
Interpretaties
Wat zijn ouderen? De partij van Henk Krol heet 50Plus, maar in de discussie gaat het over gepensioneerden, oftewel 65-plussers. next.checkt sprak Henk Krol vorig jaar ook al eens over de koopkracht van ouderen. Toen bevestigde hij dat hij hierbij 65-plussers bedoelt. In de uitzending was het ook onduidelijk over welke periode Krol en Pauw en Witteman het hadden. De cijfers die minister Asscher naar de Kamer stuurde, gingen over de periodes 2002 tot en met 2017 en 2011 tot en met 2017. Krol haalde ook het Nibud aan (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting), dat de koopkrachtcijfers over 2013 berekende. Daarom bekijken we in deze next.checkt alle drie de periodes.
En, klopt het?
Het Centraal Planbureau (CPB) berekende de inkomensontwikkeling voor achttien standaardhuishoudens. Het CPB deed dat op basis van de gemiddelde loon- en prijsontwikkeling voor deze groepen en nam daarin ook overheidsmaatregelen mee die van invloed zijn op de koopkracht. Aanpassingen in belastingen, premies, kinderbijslag en kindgebonden budget zijn dan ook verrekend. Dit is relevant omdat CDA-Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg, die ook te gast was in de uitzending, zei dat ouderen vooral het slachtoffer zijn van ,,een stapeling" van maatregelen die hun koopkracht nog eens extra zou aantasten.
Ook de 10 procent die ouderen er volgens Krol in het verleden al op achteruit zijn gegaan, de teruggang deze maand (door een belastingmaatregel) en de korting door de pensioenfondsen in april en de komende jaren zijn meegenomen. Over de komende pensioenkortingen heeft het CPB namelijk een schatting gemaakt.
Over de hele periode 2002 tot en met 2017 blijken alleenstaanden en koppels met alleen AOW er respectievelijk 6,25 procent en 2 procent op vooruit te gaan. Dat is een stuk beter dan bijvoorbeeld de alleenverdiener met kinderen en een modaal inkomen (-7,25 procent).
De pijn onder ouderen zit bij de AOW'ers met een aanvullend pensioen (dat zijn veruit de meeste ouderen). Degenen met een aanvullend pensioen van 10.000 euro per jaar gaan er van 2002 tot en met 2017 6 procent op achteruit. Koppels met hetzelfde aanvullende pensioen 2 procent. Maar dat is nog altijd beter dan de alleenverdiener met kinderen.
In de periode 2011 tot en met 2017 gaan de gepensioneerden met een aanvullend pensioen er meer op achteruit. Alleenstaanden en koppels met een aanvullend pensioen van 10.000 euro staan 9 procent in de min. Dit komt vooral door de kortingen die pensioenfondsen doorvoeren en het achterblijven van compensatie voor inflatie bij die fondsen. Toch scoren ook nu de alleenverdieners met kinderen met twee keer modaal weer slechter (-9,5 procent).
Als we alleen naar 2013 kijken dan heeft Krol wel gelijk, tenminste wat betreft de ouderen met aanvullend pensioen. Het Nibud berekent voor een echtpaar met AOW en een aanvullend pensioen van 10.000 euro een achteruitgang van 3,5 procent. Dat is aanzienlijk meer dan andere groepen. Een echtpaar met alleen AOW gaat er in 2013 juist 0,4 procent op vooruit.
Conclusie
Fractievoorzitter Henk Krol van ouderenpartij 50Plus hield vorige week bij Pauw &Witteman vol dat ouderen er van alle groepen het meest op achteruitgaan. Toen Paul Witteman de alleenverdieners met kinderen aanwees als groep die er minstens zo veel op achteruit gaat, deed Krol dat af als onzin. De ouderen zouden al 10 procent hebben ingeleverd en er dit jaar door belastingmaatregelen en pensioenkortingen nog eens fors op achteruitgaan. Die achteruitgang zou ,,veel hoger" zijn dan bij de alleenverdieners met kinderen. Maar het CPB rekende en eventuele eerdere achteruitgang, belastingmaatregelen en pensioenkortingen allemaal al mee. Zowel over de periode 2002 - 2017 als over 2011 - 2017 zijn de ouderen niet de groep die er het meest op achteruit gaat. Ouderen met aanvullend pensioen leveren vooral over 2011 - 2017 flink in, dat wel. En in 2013 leveren ouderen met aanvullend pensioen wel het meeste in, maar Krol betrekt er zelf ook voorgaande jaren bij, dus doen wij dat ook. Daarom beoordelen wij de bewering dat er geen andere groep is die er meer op achteruit gaat dan de ouderen als onwaar.
