

NRC Handelsblad
14 maart 2016 maandag


Section: Media; Blz. 8-9
 Jan Benjamin

Dat schreef de Amerikaanse nieuwssite Fusion vorige week 
De aanleiding 
,,In 2098 staan er meer dode dan levende gebruikers op Facebook." Dat schreef de Amerikaanse nieuwssite Fusion vorige week vrijdag. In het artikel We calculated the year dead people on Facebook could outnumber the living schrijft de site dat over 72 jaar het sociale netwerk meer accounts van overledenen telt dan levende gebruikers. ,,Voor het eind van deze eeuw lijkt Facebook meer op een digitale begraafplaats dan een plek voor levende mensen", stelt Fusion. Het sterfteoverschot zou het gevolg zijn van het beleid om profielpagina's van overledenen te laten staan. 
Veel media namen het bericht van Fusion deze week over. Van NRC tot NOS, de Volkskrant en HP/De Tijd. En van de Britse zender Sky en het Amerikaanse Newsweek tot de Indiase krant The Hindustan Times. 
 We checken de bewering dat Facebook, met 1,6 miljard gebruikers 's werelds grootste sociale netwerk, in 2098 meer doden dan levenden telt. 
Waar is het op gebaseerd? 
Fusion baseert het artikel op onderzoek van de Amerikaanse statisticus Hachem Saddiki, promovendus aan de universiteit van Massachusetts. Een aantal statistici die Fusion benaderde met de vraag, wees het verzoek af. Te ingewikkeld, vonden ze.  
,,Ik vond het een interessant idee", zegt Saddiki via e-mail. Hij gebruikte een aantal aannames die zijn rekensom versimpelden. Zo gebruikte hij Amerikaanse sterftecijfers, ook al zijn die niet vergelijkbaar met de rest van de wereld. Verder gaat hij uit van het idee dat elk profiel van een gestorven Facebookgebruiker wordt omgezet in een In memoriam-pagina. En hij denkt dat de exponentiële groei van het aantal Facebookgebruikers zal afvlakken. 
En, klopt het? 
,,De berekening is plausibel, maar de kans dat het daadwerkelijk uitkomt is erg klein", zegt Jaap van Zessen, sociale-media-analist van het Amsterdamse bedrijf Buzzcapture. De kans dat er in 2098 inderdaad meer doden zijn dan levenden noemt Van Zessen ,,niet erg realistisch". Het artikel veronderstelt volgens hem zaken waarvan het helemaal niet zeker is dat die over ruim tachtig jaar nog steeds hetzelfde zijn. 
 ,,De allerbelangrijkste aanname is dat het uitgaat van een blijvende populariteit van Facebook", zegt Van Zessen. ,,In Nederland is Facebook nog geen vijf jaar het populairste netwerk. Had hij een paar jaar terug dit onderzoek gedaan voor Hyves, dat in 2009 nog 9 miljoen Nederlandse accounts had, dan was dat nu al achterhaald." 
Op dit moment, stelt Van Zessen, is overlijden op sociale media nog geen groot onderwerp. Het overgrote deel van de gebruikers is jong. Facebook heeft in Nederland ruim 9 miljoen gebruikers (in 2010: 3 miljoen).  
Sinds vorig jaar is het pas mogelijk om bij leven via Facebook iemand aan te wijzen die je account kan beheren als je komt te overlijden.  
Geef je geen overlijden door, dan blijf je leven op het netwerk, zegt Van Zessen.  Het betekent ook dat een account dat blijft 'leven' in 2060 bijvoorbeeld een 121ste of 132ste verjaardag viert. ,,Dit is erg onrealistisch en niet wenselijk, ook niet voor Facebook zelf. Daardoor is de kans aannemelijk dat er een oplossing zal komen waarbij Facebook accounts waarop bijvoorbeeld vijf jaar niet is ingelogd zelf gaat verwijderen." 
Conclusie 
 De bewering dat er in 2098 meer pagina's van dode dan levende gebruikers op Facebook staan, is gebaseerd op aannames die discutabel zijn. Zo is het zeer de vraag hoe het aantal gebruikers van Facebook zich zal ontwikkelen en hoe populair het wordt een in memoriam pagina te creëren na overlijden. We beoordelen de stelling daarom als niet te checken.   
 