
de Volkskrant
28 februari 2017 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden.
Klopt dit wel?
Wetenschappers van het Imperial College in Londen plozen 95 studies door en concluderen dat je nóg langer leeft als je dagelijks tien porties groente en fruit eet, 800 gram. Dat is veel meer dan wat de Nederlandse Gezondheidsraad adviseert (vijf stuks). Als iedereen die tien porties zou halen, scheelt dat elk jaar 7,8 miljoen vroegtijdige sterfgevallen. 

Voor u aan de wortels en spruitjes begint, nemen we de studie onder de loep. Een aantal dingen valt op. Zo is het niet zeker dat de gezondste deelnemers uit de studies écht elke dag tien stuks groente en fruit aten. Ja, op de vragenlijsten zeiden sommigen van wel, maar erg betrouwbaar is dat niet. Wie denkt dat-ie gezond bezig is, kan zomaar de porties sla overschatten. '800 gram groente en fruit per dag? Dat is bijna een kilo. Meer vast voedsel eet een mens gemiddeld niet eens op een dag', zegt Edith Feskens, hoogleraar humane voeding aan de Wageningen Universiteit. 'Er blijft dus bijna niets over voor de rest. Ik geloof dat gewoon niet.' 

Ook het gezondheidseffect van al die porties groente en fruit kan groter lijken dan het is. De vragenlijsten en deelnemersgroepen verschilden onderling zo veel van elkaar dat afwijkingen in de marges worden uitvergroot, zegt Feskens. De 10 procent lagere sterfkans kan daarom een statistische schim zijn. 

Het grootste probleem is misschien wel dit: mensen die zeggen dat ze grote hoeveelheden groente en fruit eten, leven langer omdat ze waarschijnlijk ook gezondere gewoonten erop nahouden, zegt emeritus voedingshoogleraar Martijn Katan. Ze bewegen meer, roken niet en slikken de juiste medicijnen. 'We weten ook dat de statistische technieken om dit allemaal uit elkaar te plukken niet echt goed werken.' 

Overigens erkennen de wetenschappers zelf al deze problemen in hun onderzoeksverslag. 'Wat mij dan verbaast, is dat ze aan het eind van hun artikel dit alles lijken te vergeten en aannemen dat het allemaal klopt en met aanbevelingen komen', zegt Feskens. Conclusies die dus niet hard te maken zijn. Aangezien die 7,8 miljoen gespaarde levens per jaar op dezelfde aannamen zijn gebaseerd, kloppen die ook niet.




