
'Islam is grootste geloof in Den Haag en Amsterdam'; De aanleiding
NRC.NEXT
11 oktober 2014 zaterdag
Section: weten; Blz. 2
 floor rusman
Dat berichtte RTL Nieuws 
'De islam is het grootste geloof in Den Haag en Amsterdam', berichtte RTL Nieuws vorige week. RTL had een kaart van Nederland gemaakt waarop je per gemeente kunt zien hoe groot de aanhang van elke religie is. In Den Haag en Amsterdam versloeg de islam de nummer twee, katholicisme, met 0,1 en 0,2 procent verschil. 
RTL Nieuws maakte deze kaart op basis van een pas uitgekomen rapport van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS): De religieuze kaart van Nederland, 2010-2013. Het CBS heeft van alle Nederlandse gemeenten uitgerekend hoe de verschillende geloven er verdeeld zijn; hiervoor zijn tussen 2010 en 2013 355.000 mensen geënquêteerd. In de vragenlijst konden de respondenten kiezen tussen de volgende gezindten: niet gelovig, katholiek, gereformeerd, hervormd, PKN (de Protestantse Kerk in Nederland), islamitisch, joods, hindoe en 'anders'. 
Religiewetenschapper Martijn de Koning protesteerde op Twitter tegen de conclusie van RTL Nieuws. Deze klopt niet, want het christendom is opgesplitst en de islam niet, aldus De Koning. En inderdaad: als je katholiek, gereformeerd, hervormd en PKN bij elkaar optelt is het christendom in beide steden de grootste religie. 
Waarom heeft het CBS het christendom opgesplitst en de islam niet? In de islam bestaan immers evengoed verschillende stromingen. We bellen met Jan Latten, hoogleraar demografie en onderzoeker bij het CBS. Er is voor deze indeling gekozen omdat de religieuze kaart een landelijk onderzoek is, vertelt Latten. In steden als Den Haag en Amsterdam mogen dan veel moslims wonen, in veel andere gemeenten is hun aandeel zo klein dat een uitsplitsing in te kleine subgroepen zou resulteren. 
Dat blijkt inderdaad als je naar de kaart kijkt. In grote steden wonen relatief veel moslims, maar in kleine dorpen is dat percentage verwaarloosbaar. Neem bijvoorbeeld het Friese Sexbierum, waar 0,5 procent van de inwoners moslim is. Zo'n klein percentage kun je niet opsplitsen, aldus Latten. 
Het CBS heeft op basis van een uitgebreide enquête de verschillende religies in Nederland in kaart gebracht. De respondenten konden aangeven of zij niet gelovig, katholiek, gereformeerd, hervormd, PKN, islamitisch, joods, hindoe of 'anders' waren. Op basis hiervan berichtte RTL Nieuws vorige week dat in Den Haag en Amsterdam de islam de grootste godsdienst is. Maar dit is een vreemde conclusie. Het christendom is namelijk uitgesplitst in verschillende stromingen, en de islam niet. Het CBS heeft dit gedaan omdat de islam in veel gemeenten te klein is om op te splitsen in subgroepen. Als RTL Nieuws een goede vergelijking had willen maken, had het zich dit moeten realiseren, en dus de islam moeten vergelijken met het hele christendom. Als je dat doet, blijkt dat de uitspraak van RTL Nieuwsonwaar is. 
 