
'Van luisteren naar Beyoncé word je dom'; De aanleiding
NRC.NEXT
29 oktober 2014 woensdag
Section: weten; Blz. 2
 Romy van der Poel
Dat blijkt uit een infographic van de website Musicthatmakesyoudumb, die vorige week onder meer werd overgenomen op de websites van NRC, het AD, PowNews en 3FM 
Heb je de muziek van Beyoncé en Akon geliked op Facebook? Nou ja, dat geeft natuurlijk niet, maar dat je naar hun liedjes luistert betekent wel dat je een beetje dommer wordt. Tenminste, dat zou blijken uit de infographic Musicthatmakesyoudumb. Daarin kun je zien dat Amerikaanse studenten die laag scoorden op hun SAT- of ACT-toets (algemene kennistesten die universiteiten gebruiken om studenten te selecteren) naar Beyoncé, Akon, Jay-Z en Kelly Clarkson luisteren. Degenen die de test een stuk beter maakten, luisteren naar de muziek van Beethoven en Sufjan Stevens. 
De infographic verscheen vorige week onder meer op de websites van NRC, het AD, PowNews en 3FM. De artikelen zijn overwegend kritisch en er staat niet in dat je dom wordt van luisteren naar bepaalde muziek, maar boven de infographic die de aanleiding vormt, staat dat wel. We checken of je dom wordt als je naar Beyoncé luistert. 
De infographic werd gemaakt door de Amerikaanse softwareontwikkelaar Virgil Griffith. Hij vergeleek de populairste muziek op Amerikaanse colleges en universiteiten (die gegevens verwierf hij via Facebook) met de gemiddelde SAT- of ACT-scores van de studenten op de instellingen en creëerde een infographic waarhij boven zette: Musicthatmakesyoudumb. Ook is er een gelijknamige website waar je zijn 'onderzoek' kunt vinden. 
Nou, nee. De naam Musicthatmakesyoudumb werkt vooral provocerend, zegt Tom ter Bogt, hoogleraar populaire muziek en jeugdcultuur aan de Universiteit Utrecht. Als iets waar je op wilt klikken. ,,De redenering zou ook andersom kunnen zijn, dat mensen die wat slimmer zijn naar een ander soort muziek luisteren." 
Kan muzieksmaak dan iets zeggen over intelligentie? Een verband is volgens Ter Bogt niet aangetoond. Wel is bekend dat er een verschil bestaat in wat mensen aan complexiteit in muziek aankunnen. De één gaat los op het nummer 'Anaconda' van Nicki Minaj (van die clip waarin ze bijna vier minuten lang met haar billen schudt). De ander kan het lied niet aanhoren. Maar het is niet zo dat degene die het nummer niet kan aanhoren intelligenter is. ,,Dat je alleen naar complexe muziek luistert, hoeft niet te zeggen dat je slim bent", zegt Ter Bogt. 
Eigenlijk heeft Griffith gemeten welke muziek het goed doet op welke universiteit. Dat studenten op laagscorende instituten vaker op Facebook zeggen naar pop, gospel, hiphop en rap te luisteren, kan aan andere dingen liggen, zoals aan hun achtergrond en hun sociale milieu. ,,De Amerikaanse samenleving is verdeeld en dat is dan ook het beste wat je uit deze infographic kunt opmaken", zegt Ter Bogt. 
De infographic van Griffith, die vorige week wereldwijd werd gedeeld, blijkt bovendien helemaal niet zo nieuw. Griffith verzamelde de gegevens al in 2009 en ook toen kreeg hij veel aandacht. Ook toen leken nieuwswebsites het onderzoek niet heel erg serieus te nemen, maar namen ze het toch over. We mailen Griffith. 'People rediscover things', reageert hij. 
Griffith blijkt zelf overigens ook prima te weten wat de gegevens betekenen. Tegen The Wall Street Journal zei hij vijf jaar geleden dat zijn onderzoeken (hij deed hetzelfde met boeken) bedoeld zijn om mensen ertoe aan te zetten ,,creatief te denken over de data die te vinden zijn op internet". Waaraan hij toevoegde: ,,Of course there is the whole correlation is not causation thing, but, I mean, duh." 
Word je dom als je naar Beyoncé luistert? Nee, maak je geen zorgen. Ook is een verband tussen intelligentie en muzieksmaak niet aangetoond. Wel weten we dat er een verschil bestaat in wat mensen aan complexiteit aankunnen, maar dat je naar complexe muziek luistert wil niet zeggen dat je intelligent bent. We beoordelen de stelling als onwaar. 
Ook een bewering zien langs komen die je gecheckt wilt zien? Mail @nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag # 
 