
de Volkskrant
3 januari 2018 woensdag
Section: V Opening; Blz. 2
 TOMAS VAN DIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: Als je pas na je 30ste begint met rijles word je nooit een goede chauffeur.
Van wie komt die claim?
Jongeren die op hun 18de beginnen met autorijden maken in het begin veel meer brokken dan diegenen die na hun 30ste starten. Maar hun leercurve is steiler, vertelde onderzoeker verkeersveiligheid Willem Vlakveld van Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) onlangs op BNR Nieuwsradio. 'Afgezien van die eerste paar jaar rijden ze de rest van hun leven veiliger. Jong geleerd, is oud gedaan. Haal je het rijbewijs na je 30ste, dan word je geen goede chauffeur.'
Klopt het?
'Het was een boude uitspraak', geeft Vlakveld toe. 'Als je na je 30ste je rijbewijs haalt, kun je nog prima leren rijden. Maar als het puur gaat om voertuigbeheersing, kun je het best beginnen op jonge leeftijd.' 

Vlakveld mailt een grafiek, die 'het verloop van het ongevalsrisico tijdens de rijcarrière' illustreert en die gebaseerd is op enquêtes. Het ongevalsrisico blijkt na tien jaar rijervaring hoger te liggen bij mensen die tussen hun 30ste en 40ste hun rijbewijs behaalden dan bij diegenen die dit op hun 18de deden. 

Die eerste groep rijdt na een decennium rijervaring zijn wagen per miljoen kilometers - dat is ongeveer 25 maal de wereld rond - gemiddeld zo'n zevenmaal in de kreukels. Veel verbetering lijkt er de jaren daarop niet meer in te zitten: de curve vlakt af. Iemand die op zijn 18de start, zakt na tien jaar af tot vijf ongelukken per miljoen kilometers. En de lijn blijft bij deze groep dalen. Na 25 jaar gaat het nog maar drie keer mis. 

Het verschil is groot. Maar zou het niet op toeval kunnen berusten? Weinig mensen rijden na hun 30ste af, waardoor onderzoek naar hen minder harde cijfers oplevert. Vlakveld blijft het antwoord schuldig. 'Ik heb het oorspronkelijke bestand niet meer. Het onderzoek is bijna vijftien jaar oud.' 

Een populatiestudie onder een miljoen jonge Amerikaanse autorijders, dit jaar verschenen in het blad Accident Analysis and Prevention, schetst een ander beeld. Bij deze studie werden automobilisten vier jaar lang gevolgd. 'Over wat er na die vier jaar gebeurt kunnen we slechts speculeren', zegt verkeersexpert Li Guohua van Columbia University. Maar wie de grafiek ziet, krijgt niet de indruk dat de vroege leerlingen beter gaan rijden dan automobilisten die op latere leeftijd beginnen. 

Vlakveld denkt dat het door hem gevonden verschil deels samenhangt met het feit dat onder de 30-plussers veel onzekere bestuurders zitten. 'Sommigen begonnen mogelijk pas nadat dit moest voor hun werk. Ik heb dus geen oorzakelijk verband gevonden tussen leeftijd van afrijdenden en het risico op ongelukken na tien jaar rijervaring.'
Eindoordeel
Voor de stelling dat je na je 30ste niet meer fatsoenlijk leert autorijden, is geen bewijs.



