
de Volkskrant
21 november 2018 woensdag
Section: Wetenschap; Blz. 27
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: als moeders meerdere partners erop nahouden, doen haar kinderen dat ook.
Klopt dit wel?
Van wie komt de claim?
Het is moeders schuld, kopten talloze Engelse kranten: mensen bij wie vaak een vaste relatie strandt, hebben dat vaak te danken aan het feit dat het bij moederlief vroeger ook zo ging. Dat schrijven althans de Daily Mirror, The Telegraph en The Atlantic op basis van een nieuw onderzoek. Als kind krijg je van mama erfelijke eigenschappen en aangeleerd gedrag mee dat relaties op de klippen doet lopen, aldus de bladen. Eerdere verklaringen voor het hebben van meerdere relaties, zoals slechte financiële omstandigheden of afkomst uit een bepaalde cultuur, zouden geen rol spelen.
Klopt het?
En jawel: in grote lijnen staat dat ook in de oorspronkelijke studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS One. Omdat het allang bekend is dat kinderen in moeders voetsporen treden qua aantal vaste relaties (hier geteld als getrouwde of inwonende partners), wilden de psychologen vooral weten wáár dat dan aan ligt. Na rekening te houden met andere opvoedverklaringen, zoals het aantal partners dat kinderen hebben zien komen en gaan, concluderen de onderzoekers dat het vooral moeders karaktertrekken zélf zijn die ze doorgeeft aan haar kroost. 

Maar er kleven ook haken en ogen aan de studie. Wat veel media bijvoorbeeld misten, is dat het moedereffect maar klein is. Voor elke nieuwe vaste relatie die een moeder na de eerste aanging - en de meeste moeders hadden er maar één extra - heeft een kind een slechts 6 procent hogere kans om zelf een tweede vaste relatie te beginnen. 

Hoewel dat doorgeefrisico van moeders liefdesleven in elke analyse overeind bleef, verbleekt de invloed daarvan bij andere thuisfactoren, zoals bijvoorbeeld inkomen. Want ongeacht het aantal vaste partners van moeder heeft haar geldsituatie een grotere invloed op het liefdesleven van haar kroost: wie in relatief arme gezinnen opgroeit, heeft later 25 procent meer kans op een extra partner. 

Toch is het niet vreemd dat de onderzoekers een apart doch klein moeder-op-kindeffect wisten te isoleren, stelt hoogleraar adolescentie Susan Branje van de Universiteit Utrecht in een reactie. Als een van je ouders karaktereigenschappen heeft die vaste relaties bemoeilijkt, dan is het logisch dat je daar iets van meekrijgt als kind, omdat je die eigenschappen erft of ze aanleert. 'Daarvoor is al veel bewijs', zegt hoogleraar Branje. Dat betekent dat vaders waarschijnlijk bijna evenveel invloed hebben - maar hun is voor deze studie dan weer niets gevraagd.
Eindconclusie
Moeders geven wel degelijk relatietrekjes door aan hun kinderen, maar in tegenstelling tot de berichtgeving is die invloed niet bijzonder sterk of per se groter dan die van vaders of van het inkomen van de ouders.



