
de Volkskrant
19 mei 2018 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 4
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: Vrouw kan overgang drie jaar uitstellen door gezond eten.
Van wie komt die claim?
De beruchte menopauze valt met liefst drie jaar te vertragen door veel vette vis te eten, schreef Libelle onlangs in een nieuwsbericht op basis van een nieuw wetenschappelijk onderzoek onder 14 duizend vrouwen. Het vrouwenblad pikte het nieuws op van de Britse krant The Independent; een van de vele Engelstalige media die er melding van maakten.
Klopt het?
We pakken de originele studie erbij, gepubliceerd in een tijdschrift van BMJ. Een eerste uitgebreide blik leert dat de getallen kloppen: de wetenschappers zagen inderdaad dat vrouwen die vaak vette vis eten, gemiddeld drie jaar later hun menopauze beleefden. Vrouwen die vaak pasta aten, overkwam dat lot juist bijna twee jaar eerder. 

Maar er zijn een hoop kanttekeningen te plaatsen. Ten eerste bewijzen de onderzoekers geen oorzaak en gevolg: het kan ook zo zijn dat de vrouwen die geen vis aten, ongezonder waren op andere vlakken en dáárdoor eerder hun menopauze beleefden. 'Van de overgang weten we dat overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten heel belangrijk zijn', zegt Edith Feskens, hoogleraar humane voeding van Wageningen Universiteit. 'Ze houden alleen rekening met diabetes, dus die andere invloeden kunnen nog spelen.' 

Opvallend genoeg gaan de onderzoekers daaraan voorbij en zoeken ze direct naar antwoorden in de eetdagboeken van de vrouwen: een lijst van ruim zestig soorten eten en drinken, zoals porties saladedressings, boter, pasta, aardappelen, vis en meer. Zo'n lange lijst maakt de kans erg groot dat er toevallig twee voedingsbronnen uitspringen - in dit geval dus vis en pasta - en daarmee belangrijk lijken, zegt statisticus Maarten van Smeden van het Leids Universitair Medisch Centrum in een reactie. 

Het is zelfs maar de vraag of de onderzoekers eigenlijk wel een goed beeld hadden van het voedingspatroon van de deelnemers. De onderzochte vrouwen hielden namelijk slechts vier dagen lang bij wat ze zoal aten. Dat is te weinig om een realistisch beeld te krijgen, vindt Feskens. Er zaten dan ook opvallende voedingspatronen tussen: liefst één op de drie vrouwen in dit onderzoek was vegetariër, bijna tien keer zo veel als normaal. 

Een gemiste kans, vindt Feskens. Het kán namelijk best zo zijn dat bepaalde voeding een tot nu toe onbekende invloed op de menopauzeleeftijd heeft. Maar met dit onderzoek valt er niets nuttigs over te zeggen.
Eindoordeel?
Dit onderzoek levert nauwelijks bewijs dat vette vis of andere voeding de menopauze zou kunnen uitstellen. 





