
de Volkskrant
21 november 2017 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 ENITH VLOOSWIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: 69 procent van de consumenten neemt groene stroom af.
Van wie komt die claim?
Nederland is goed bezig: 69 procent van de consumenten nam in 2016 groene stroom af, meldde Nu.nl onlangs. Dat blijkt uit het rapport Energiemonitor 2017 van toezichthouder Autoriteit Consument en Markt. Goed nieuws, althans als energieleveranciers daadwerkelijk de groene stroom leveren die ze beloven. 

Klopt het? 

Groene stroom wordt opgewekt met duurzame energiebronnen, zoals zon, wind, water en biomassa. De stroom uit Nederlandse stopcontacten bevat echter maar een vleugje groen, blijkt uit cijfers van het Energieonderzoek Centrum Nederland. Slechts 12,5 procent van alle beschikbare elektriciteit in Nederland werd vorig jaar opgewekt door groene energiebronnen. Toch krijgt 44 procent van de stroom die leveranciers verkopen het etiket 'groen'. 

Dit komt door een systeem van groencertificaten, ook wel Garanties van Oorsprong (GvO) genoemd: elektronische certificaten die nationale overheden uitgeven voor producenten van groene energie. 

Stroomleveranciers kunnen deze certificaten in heel Europa kopen en daardoor 'groene stroom' verkopen aan hun klanten. Elk certificaat staat voor 1 MWh aan geproduceerde groene stroom. Een huishouden gebruikt jaarlijks gemiddeld 3,5 MWh aan stroom, daarvoor moet de leverancier dus 3,5 certificaten kopen. Dat kost, afhankelijk van de stroomproducent, tussen de een en veertien euro. Daarnaast koopt de leverancier fysieke elektriciteit voor de laagste prijs op de markt. In theorie zou de verkoop van groencertificaten een financiële prikkel kunnen zijn om meer groene stroom te produceren, maar in de praktijk is dat niet het geval. 

'Allang afgeschreven Noorse of Italiaanse waterkrachtcentrales krijgen bijvoorbeeld nog altijd groencertificaten', zegt Jaap Jansen, onderzoeker voor de Brusselse denktank Centre for European Policy Studies (CEPS). De Europese waterkrachtcentrales kunnen echter allang niet meer uitbreiden en produceren geen greintje meer groene stroom door die groencertificaten. Ook als de Nederlandse consumenten plotseling géén groene stroom meer zouden willen, heeft dat geen consequentie voor de hoeveelheid groene en grijze stroom die wordt opgewekt. 

De certificaatverkoop is een slim marketinginstrument, volgens Jansen: 'Er vindt enorm veel 'greenwashing'plaats in Europa.' Energieonderzoeker Marc Londo van de universiteit van Utrecht onderschrijft dit. 'Het is niet te bewijzen dat de verkoop van groencertificaten zorgt voor extra productie van groene stroom' Niet alle energieleveranciers gebruiken certificaten voor de virtuele vergroening van hun aanbod. Een handvol aanbieders, zoals Qurrent en Pure Energie, produceert zelf uitsluitend groene energie. Ook grote bedrijven als Nuon en Essent hebben, naast conventionele productieinstallaties, tevens installaties voor hernieuwbare energie.
Eindoordeel
De meeste 'groene stroom'-consumenten ontvangen een wassen neus.



