
de Volkskrant
18 april 2015 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 DOOR RONALD VELDHUIZEN
nieuwe inzichten van week 16 
Wat werd onlangs beweerd? Een dutje verbetert je geheugen tot wel vijf keer. Wat zegt de zoutkorrelcheck? Eerst even wakker blijven. 
Fitter, vrolijker, productiever. Als na een korte middagslaap een betere, knappere versie van onszelf wordt herboren, zouden dutjesboeken misschien net zo goed verkopen als dieetboeken. Zover heeft tukken het nooit geschopt. Maar toch: zo nu en dan haalt het dutje - stoerder: de 'power nap' - de media als advies voor een gezonde kantoorpauze die meestal werkprestaties verbetert. Onlangs was dat een nieuwe studie van de universiteit van Saarland: na drie kwartier tukken onthouden mensen een woordenreeks vijf keer zo goed, aldus het persbericht, dat onder meer door  werd overgenomen. 

Wauw. Voortaan dus even wegdommelen op het werk? 

Of je prestaties daarmee tot een factor vijf verbeteren, valt echter te betwijfelen. We pakken samen met slaaponderzoeker Winni Hofman van de Universiteit van Amsterdam (UvA) de oorspronkelijke studie erbij. Ja, de 22 proefpersonen die een dutje deden, onthielden de woordjes van een leertaak iets beter dan de mensen die ter controle wakker moesten blijven. Maar nergens was deze prestatie vijf keer beter. 

Ook vreemd, merkt collega-slaaponderzoeker Gerard Kerkhof van de UvA op: de controlegroep moest een twee uur durende natuurfilm kijken. In de tijd dat de slaapgroep rust, krijgen zij dus prikkels in de vorm van beeld en geluid en, als het filmkijken gezellig uitpakt, sociale interactie. Met andere woorden: ze worden afgeleid, en dat kan ook verklaren waarom ze naderhand minder goed presteren op de geheugentaak. 

Als laatste punt hebben de Duitse wetenschappers niet helemaal uitgesloten of de studentenproefpersonen aan een slaaptekort leden. Wie sowieso te weinig slaapt, haalt altijd voordeel uit een dutje: in dat geval is het een hip klinkende versie van bijslapen. En van bijslapen is allang bewezen dat het prestatieachteruitgang tijdens werk tegengaat, blijkt uit een overzichtsstudie in de Journal of Sleep Research uit 2009. Dat goede slapers hetzelfde voordeel uit een middagdutje zouden slepen, is daarentegen nooit aangetoond. 

Kortom: een kort dutje frist misschien even op, maar als u al goed slaapt of niet in ploegendiensten werkt, valt er weinig tot geen prestatiewinst te verwachten. 


