
de Volkskrant
6 september 2014 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Wat werd onlangs beweerd? Het gaat eigenlijk best goed met de honingbij. Wat zegt de wetenschap? Ondergang voor de een is honing voor de ander. 
Het meest aaibare insect wordt misschien niet genoeg vertroeteld, want al jaren rinkelt het alarm: de bijenkolonies storten in. Vorig jaar nog deed Brussel een groep verdachte insecticiden in de ban. 

Maar uitgerekend Nederlandse bijenhouders herkennen zich niet in het rampbeeld. Althans: één imker stuurde deze krant kort geleden een 'goed nieuws'-brief. Het zou prima gaan met honingbijen. Inderdaad: slechts één op de elf kolonies overleefde de afgelopen winter niet. Sterft de bij nu wel of niet uit? 

Het hangt er vanaf welke bijensoort precies bedoeld wordt. Vooropstaat dat de normale honingbij in Nederland met wintersterftecijfers van één op de vier kolonies het een tijdje moeilijk heeft gehad, erkent bijenonderzoeker Tjeerd Blacquière van Wageningen UR. Voor die moeilijke periode zijn geen apocalyptische verklaringen nodig, denkt hij: de honingbij bestaat allang niet meer in het wild en is voor zijn overleving grotendeels afhankelijk van bijenhouders. Die moeten de beestjes een handje helpen bij slechte winters, parasietplagen en voedseltekorten. 

Vooral de parasietaanpak wordt de laatste tijd beter, vindt Blacquière en inderdaad: het tij lijkt te keren. Sinds twee jaar - dus nog voor het Brusselse pesticideverbod - sterven er steeds minder honingbijen. Een voorzichtig hoera is op zijn plaats. 

Maar voor andere bijen- en hommelsoorten ligt het verhaal anders, zegt David Kleijn, natuurbeschermingsonderzoeker bij het Wageningse Alterra. De ruilverkaveling, die zeker sinds de zeventiger jaren het Nederlandse landschap heeft veranderd, betekent minder plek en voedsel voor kwetsbare en bijzondere bijen- en hommelsoorten. Daarentegen gaat het goed met soorten die grootschalig verbouwde gewassen zoals koolzaad als voedselbron gebruiken en bestuiven. 

Puur afgaande op aantallen zijn er volgens Kleijn momenteel genoeg bijen en hommels om voedselplanten te bestuiven, maar het zorgelijke is dat het leeuwendeel van de taak op de schouders van slechts een handjevol veelvoorkomende soorten valt. 'Er is geen reden voor paniek, maar ons bestuivingssysteem is kwetsbaar.' 
