

NRC.NEXT
15 april 2016 vrijdag


Section: in het nieuws; Blz. 6-7
 Ykje Vriesinga

Dat schreef de Britse krant The Guardian op 25 maart. 
De aanleiding 
Drie van de vier Britse kinderen komen per dag minder lang buiten dan gevangenen. Dat schreef The Guardian op 25 maart op basis van nieuw onderzoek. ,,Het is een feit dat we onze kinderen opsluiten," citeerde de krant The Wild Network, een organisatie die buitenspelen aanmoedigt. 
Waar is het op gebaseerd? 
Een onderzoek onder 2.000 Britse ouders van kinderen tussen de vijf en twaalf jaar. Daaruit bleek dat 74 procent van de kinderen een uur of minder per dag in de buitenlucht speelt. De gemiddelde gevangene is beter af: volgens richtlijnen van de Verenigde Naties hebben gedetineerden per dag recht op ,,minstens één uur geschikte beweging in de buitenlucht, als het weer het toelaat".  
En, klopt het? 
Eerst een relevant detail: het onderzoek is betaald door OMO/Persil, wasmiddelmerk van Unilever. Hun commerciële belang bij wasmanden vol vieze kleren is evident. OMO/Persil heeft in het Verenigd Koninkrijk en andere landen een campagne om buitenspelen te promoten, met bijbehorende website: Dirt is good. Inclusief advies over wassen. 
Dit alles hoeft niet te betekenen dat het onderzoek niet klopt. Het wasmiddelmerk besteedde de peiling uit aan marktonderzoeksbureau Edelman Berland. 
Voor dit onderzoek zette Edelman Berland een online enquête uit onder ouders in tien landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk. Een volgens henzelf representatieve steekproef van 2.000 ouders van kinderen tussen de vijf en twaalf jaar werd gepeild over de tijd die hun kroost in de buitenlucht speelt. 
Unilever wilde het volledige rapport niet ter inzage geven, maar stuurde aanvullende persinformatie. Daarin staat dat 74 procent van de kinderen die onder het Britse onderzoek vielen, per dag een uur of minder buiten speelden. 
De stelling die The Guardian vermeldde, lijkt dus te kloppen. Totdat opvalt dat een cruciaal feit niet in het artikel staat en ook niet op de website van Dirt is good: in het onderzoek is de tijd die kinderen onder schooltijd buiten spelen en sporten niet meegenomen. Als die tijd wel meegeteld zou worden, zou het percentage 'opgesloten' Britse kinderen lager uitvallen. 
Edelman Berland zegt in een reactie dat de buitentijd op school opzettelijk niet is meegenomen omdat ouders daar geen goed zicht op hebben. Ook georganiseerde sporten, tijdens en na schooltijd, zijn niet meegenomen omdat ,,academische experts dat niet als spelen beschouwen". Navraag bij het Britse ministerie van onderwijs leert dat scholen geen richtlijnen of regels krijgen voor de tijd dat kinderen buiten moeten spelen. Wel moeten ze een geschikt plein of park hebben. ,,In principe komen kinderen iedere dag buiten", zegt een woordvoerder. 
Het schrikbarende cijfer van OMO/Persil is mogelijk ook beïnvloed door het moment van het onderzoek. Edelman Berland raadpleegde de ouders in februari en maart. Hoewel de ouders is gevraagd naar buitenspelen gedurende het hele jaar, is het denkbaar dat de recente herinnering aan de gure wintermaanden overheerst. Dit kan volgens het onderzoeksbureau ,,mogelijk enige invloed" hebben gehad, maar de vraag was zo opgesteld om dat effect te beperken. 
Conclusie 
We beoordelen de stelling als onwaar. In het onderzoek van OMO/Persil is de tijd die kinderen op school buiten spelen en sporten niet meegenomen, waardoor de cijfers lager uitgevallen zijn. Bovendien was de perceptie van buitenspeeltijd mogelijk hoger uitgevallen als de peiling in de zomer was uitgevoerd.   
 