
de Volkskrant
14 september 2019 zaterdag
Section: Boeken en wetenschap; Blz. 22
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: veruit de meeste vrouwen vinden seks met glijmiddel lekkerder, zeggen Durex-reclames.
Klopt dit wel
Van wie komt die claim?
'9 op de 10 vrouwen zeggen dat seks lekkerder is met een glijmiddel', aldus een reclamespotje van condoom- en glijmiddelfabrikant Durex. En: 'Voor die drogere dagen staat je glijmiddel altijd klaar.' De reclame galmt al sinds begin dit jaar in de woonkamers van televisiekijkend Nederland.
Klopt het?
We proberen het onderzoek bij Durex op te vragen. Dat blijkt lastig: de contactpagina van de condoomfabrikant laat geen journalisten binnen. Via een kruimelspoor op Google en Facebook krijgen we uiteindelijk mail van het Britse kantoor. 

En ja hoor: er í­s een wetenschappelijke studie die de bewering zou staven. Een Amerikaans onderzoeksteam ondervroeg 2.451 vrouwen naar hun beleving van glijmiddel en publiceerde in 2013 de resultaten in The Journal of Sexual Medicine. Even doorbladeren en daar staat het, in tabel 3. Met de stelling 'Lubricants make sex feel more pleasurable' is 90 procent van de ondervraagde vrouwen het eens. 

Alleen: dit waren geen doorsneevrouwen. De onderzoekers deden er alles aan júí­st glijmiddelgebruikers te vinden; begrijpen waarom zij zo'n keus maken was precies het doel van de studie. Dat heeft als logisch gevolg, schrijven de wetenschappers zelf, dat de ondervraagde vrouwen weleens 'positiever' tegenover glijmiddelen kunnen staan 'dan vrouwen in de algemene bevolking'. 

De statistiek is ook op een andere manier vertekend, laat peilingmethodiekhoogleraar Jelke Bethlehem van de Universiteit Leiden weten. De vrouwen konden op elke stelling alleen 'positief' of 'negatief' antwoorden; een neutrale antwoordoptie ontbrak. 'Nu forceer je vrouwen die geen mening hebben een 'echte' mening te geven, en dat is niet correct.' 

Beter vragenlijstonderzoek is er wel, blijkt uit literatuur die we ontvangen van seksuoloog Yuri Ohlrichs van seksualiteitskenniscentrum Rutgers. Dezelfde Amerikaanse onderzoeksgroep publiceerde een jaar later een representatieve steekproef met heel andere resultaten. Slechts 20 procent van de vrouwen geeft aan recentelijk glijmiddel te hebben gebruikt en daarvan doet slechts een minderheid dat om de seks 'lekkerder' te maken. Doorgerekend geldt die reden voor slechts 4 tot 13 procent van álle vrouwen. Veel minder dan 90 procent dus. 

Sterker nog: vrouwen in deze studie probeerden glijmiddel vooral om 'pijn te verminderen' en seks 'comfortabeler' te maken. Hoogleraar seksuologie Ellen Laan van de Universiteit van Amsterdam is de claim van Durex daarom 'een doorn in het oog'. Glijmiddel als oplossing voor pijn medicaliseert het vrouwenlichaam, vindt ze, en normaliseert dat vrouwen niet opgewonden hoeven te zijn voor penetratie. 

'Die drogere dagen zijn ook een mythe', zegt Laan. 'Het kan best zijn dat je vagina soms wat droger is in niet-opgewonden toestand, maar dat hangt niet samen met de seksuele respons.' Laan en andere seksuologen raden daarom vrouwen aan om éérst iets aan de opwinding te doen, en glijmiddel hooguit als extraatje te gebruiken.
Eindoordeel?
De claim van Durex is misleidend. 1 op de 10 vrouwen gebruikt glijmiddel om seks lekkerder te maken is een reëlere schatting. Vrouwen gebruiken glijmiddelen waarschijnlijk vooral om pijn tijdens de seks te verminderen. Volgens seksuologen zijn daar betere oplossingen voor.



