
de Volkskrant
10 december 2016 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: steeds minder mensen zien de democratie als essentieel.
Met verdriet delen we u mede dat de democratie op de intensive care is beland. Deskundigen zien de prognose somber in. Uit hun laatste analyse in The New York Times blijkt dat slechts een kwart van de Amerikanen en Europeanen van 29 jaar en jonger het essentieel vindt om in een democratie te leven. Er zit zelfs een grafiek bij die illustreert dat dat een dieptepunt is: de lijntjes lopen in alle landen - ook Nederland - omlaag. 

Maar zou het kloppen? Na de verkiezingen in de Verenigde Staten lijkt niets meer onmogelijk. De cijfers duiken dan ook overal op: zowel NRC (in een commentaar) als De Correspondent haalde ze onlangs nog aan om het mogelijke failliet van de democratie te illustreren. 

Er is alleen een probleempje: die grafiek en onderliggende cijfers zijn enorm misleidend. Ze komen van de op zich betrouwbare World Values Survey. Eén vraag was: 'Hoe belangrijk vindt u het dat u in een democratie woont?', waarop een cijfer van 1 tot 10 kon worden gegeven. Dan blijkt, jawel, dat jonge mensen veel minder vaak met een '10' antwoordden - het enige cijfer dat de New York Times als maat nam. 

Maar dat zegt niets. Wie de volledige antwoordtabel erop napluist, ziet dat die daling aan tienen ruimschoots wordt gecompenseerd met negens en achten. En dat pakt positief uit. Gemiddeld genomen geven jongeren hun democratiewens een 8,4 - een getal dat jaren nagenoeg onveranderd is gebleven. Net als dat van ouderen trouwens, die gemiddeld voor een 9 kiezen. Kortom: vrijwel iedereen wil heel graag in een democratie wonen. 

Sterker nog: de tevredenheid met de democratie is in Nederland sinds de jaren tachtig juist alleen maar gestegen, blijkt uit onderzoek van onder anderen Tom van der Meer, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Steun zat dus voor de democratie - andere conclusies berusten op paniekzaaierij. 





