

NRC.NEXT
06 October 2017, nn vrijdag


Section: Media; Blz. 6
 Menno Sedee

Dat schreef de Volkskrant op 18 september.
Nrc.checkt
De aanleiding
Daar was-ie weer: ‘Elke zoekopdracht op Google kost evenveel energie als een lamp die 17 seconden brandt.’ Feitjes over hoeveel energie de populaire zoekmachine kost, duiken zo nu en dan op in de media, dit keer in de Volkskrant van 18 september. Googlen doen we allemaal, en duurzaam leven is hot, dus we lezen (en checken) het graag.
Waar is het op gebaseerd?
De auteur van het Volkskrant-artikel, Julia Cornelissen, mailt dat ze de informatie kreeg van onderzoeker Erik Jagroep, die ze interviewde voor het artikel omdat hij aan de Universiteit Utrecht was gepromoveerd op energiezuinige software.
En klopt het?
De eerste keer dat Google ingaat op de vraag hoeveel energie een zoekopdracht kost, is in een blog op 11 januari 2009. „Sommigen claimen dat een zoekopdracht de helft van de energie kost om een pot thee te zetten en zeven gram CO2 uitstoot", schrijft Google. „Dat is te hoog ingeschat. We dachten dat het nuttig zou zijn om uit te leggen waarom dat véél te hoog is ingeschat." Google schrijft dat een zoekopdracht  0,0003 kilowattuur (kWh) energie kost en 0,2 gram CO2 produceert. Dat is inclusief de energie die het heeft gekost om de zoekopdracht mogelijk te maken, zoals het opbouwen van een zoekindex, aldus het bedrijf.
In 2011 claimt Google middels een infographic dat honderd zoekopdrachten evenveel energie kosten als een lamp van 60 watt (W) die 28 minuten brandt. Met de energie voor één zoekopdracht kun je dus zo’n lamp 17 seconden laten branden.
Google zegt niet welke lamp het bedoelt, maar dat valt af te leiden uit zijn eerdere claim uit 2009 dat een zoekopdracht 0,0003 kWh verbruikt. Een gloeilamp met een vermogen van 60W verbruikt 60 joule per seconde, dus 1.020 joules per 17 seconden. Eén kWh is 3,6 miljoen joules, dus 1.020 joule is inderdaad 0,0003 kWh.
Maar dat is zes jaar geleden. Inmiddels mogen gloeilampen niet meer verkocht worden en zijn datacenters energie-efficiënter geworden. Gaat de berekening anno 2017 nog op?
Recentere cijfers over hoeveel energie een zoekopdracht kost, heeft Google niet, mailt Cindy Penders, communicatiemanager bij Google Benelux. Maar: „We verbeteren de efficiëntie van onze datacenters continu." Volgens het Environmental Report dat Google in december 2016 publiceerde, leverden de datacenters van Google in 2016 3,5 keer meer computerkracht dan vijf jaar daarvoor met dezelfde energie. Overigens gebruikt Google wel enorm veel energie: in 2015 5,7 terawatt, volgens het rapport. Dat is evenveel als de stad San Francisco, en ruim twee keer zoveel als in 2011. Google streeft ernaar in 2017 100 procent hernieuwbare energie te gebruiken om de impact op het milieu van het bekijken van YouTube-filmpjes, het openen van Gmail en het googlen zo laag mogelijk te houden.
Naast datacenters worden ook lampen jaarlijks efficiënter. „Een 60W-gloeilamp verbruikt nu natuurlijk nog steeds 60 watt", mailt Mariken Stolk van Milieu Centraal, een onafhankelijke stichting die voorlichting geeft over duurzaamheid. „Maar een slimme consumentenkeuze is om een ledlamp te gebruiken. Een ledlamp van 9W kan evenveel licht geven als een gloeilamp van 60W. Met dezelfde hoeveelheid energie die een 60W-lamp in 17 seconden gebruikt, kan de ledlamp 113 seconden branden."
Welke lamp bedoelen we dus tegenwoordig met ‘een lamp’? Cijfers die Milieu Centraal toezendt laten zien dat in 2009 nog 40 procent van de lampen in een huishouden gloeilampen waren. In 2015 is dat nog 25 procent. De aantallen halogeen-, spaar- en tl-lampen per huishouden zijn in die jaren zo goed als gelijk gebleven. Het aantal ledlampen is echter sterk gestegen; gebruikten we in 2009 nog één ledlamp per huishouden (2 procent van het totale aantal lampen), nu zijn dat er gemiddeld acht (17 procent).
Conclusie
In 2011 kostte een zoekopdracht op Google, volgens Google, net zoveel energie als een gloeilamp van 60 watt verbruikt in 17 seconden. Sindsdien is energiezuiniger verlichting, zoals ledlampen, populairder geworden en zijn datacenters van Google energie-efficiënter. Te verwachten is dus dat met de energie van één zoekopdracht een gemiddelde lamp langer dan 17 seconden kan branden, maar Google heeft geen recente cijfers daarover. De enige beschikbare cijfers komen bovendien van Google zelf, waardoor ze lastig op betrouwbaarheid te controleren zijn. We beoordelen de stelling daarom als niet te checken.
Menno Sedee
 
 
 