
de Volkskrant
26 september 2017 dinsdag
Section: Wetenschap; Blz. 25
 ENITH VLOOSWIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: tientallen miljoenen kippen lijden pijn.
klopt dit wel?
Van wie komt de claim?
'Tientallen miljoenen kippen lijden pijn', meldden De Telegraaf, Hart van Nederland en RTL Nieuws op donderdag 21 september. De stelling is gebaseerd op een persbericht van stichting Wakker Dier. Daarvan luidt de eerste zin: 'Experts schatten de kans hoog dat in Nederland tientallen miljoenen kippen pijn lijden door onder andere gewrichtsproblemen, zweren en maagdarmstoornissen.'
Klopt het?
Wakker dier doet de uitspraken op basis van een eigen inventarisatie, waarvan het rapport online staat. Ze kijken naar aandoeningen als gewrichtsproblemen, maagdarmstoornissen en voetzoolzweren. Vooral de zeer snel groeiende 'plofkippen' zijn hiervoor door hun leefomstandigheden en genetische aanleg gevoelig. 

De stichting interviewde hiervoor twee pluimveedierenartsen van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) en twee pluimveewetenschappers. Het rapport zelf is uiterst genuanceerd over het begrip 'pijn': de experts zijn het er unaniem over eens dat het niet goed te zien is wanneer vleeskuikens pijn lijden. Mieke Matthijs, diergeneeskundig onderzoeker aan de universiteit van Utrecht, was een van de geraadpleegde experts. 'Er is heel weinig concreet fundamenteel onderzoek gedaan naar hoe de kip pijn ervaart', legt ze uit. 'We kunnen niet zomaar extrapoleren van de mens, of van andere zoogdieren naar de kip.' Van sommige aandoeningen zijn wel sterke vermoedens dat ze pijnlijk zijn, zoals voetzoolzweren. Vooral kuikens met weinig beweegruimte op een vochtige ondergrond lopen hierop risico. Uit onderzoek bij kalkoenen bleek dat die zweren, indien ernstig, waarschijnlijk pijn doen: hun gedrag verandert zodra ze pijnstillers krijgen. Alleen: hoe vaak komen zulke pijnlijke aandoeningen voor? 

De woorden 'tientallen miljoenen' ontbreken in het rapport. Toch zegt Casper Schrijver van Wakker Dier: 'Er worden in Nederland jaarlijks ruim zeshonderd miljoen kippen geslacht. 20 tot 50 procent van de plofkippen heeft last van voetzoolzweren. Als we het dan over tientallen miljoenen hebben, zitten we nog aan de veilige kant.' 

De ruwe schattingen van de vier experts lopen echter uiteen. Dat is niet zo vreemd, omdat actuele cijfers hierover ontbreken, vertelt pluimveedierenarts Paul Cornelissen, voorzitter van de vakgroep pluimveegeneeskunde van de KNMvD, de beroepsorganisatie voor dierenartsen. 'Er wordt een rapport aangehaald dat inmiddels al bijna tien jaar (zes jaar, red.) oud is. Sindsdien is die hele sector dermate veranderd, dat het geschetste beeld niet meer klopt.' 

Als een steekproef een hoog percentage voetzoolzweren aantoont, moet een pluimveehouder bijvoorbeeld het aantal kuikens verminderen. Ook Matthijs en Ingrid de Jong, onderzoeker dierenwelzijn van de universiteit van Wageningen, benadrukken het gebrek aan harde gegevens. De Jong was de tweede wetenschapper die Wakker Dier van informatie voorzag. 'Met dat aantal zou ik heel voorzichtig omgaan', zegt ze. 'Ik verwacht wel dat er koppels zijn waar dit nog steeds een probleem is, maar het zou goed zijn om er eens goed opgezet onderzoek naar uit te voeren.'
Conclusie:
Een deel van de vleeskuikens lijdt waarschijnlijk pijn. Hoeveel het er precies zijn en hoe ernstig de pijn is, is momenteel onbekend. 

n Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. 

n Vandaag: tientallen miljoenen kippen lijden pijn.



 
Kippen in het Drentse Witteveen.

