

NRC Handelsblad
19 December 2017, NH-dinsdag


Section: Economie; Blz. 8
 Mark Beunderman

Dat twitterde de Nederlandse ambassade in Washington. 
nrc.checkt
De aanleiding
„740.000 Amerikaanse banen. Nederland en de Verenigde Staten: een partnerschap dat werkt!" Enthousiast twitterde de Nederlandse ambassade in Washington, DC over de Nederlands-Amerikaanse economische relatie.  De tweet, van 16 november, bevat een video waarin het getal 740.000 centraal staat. In ronkend Amerikaans-Engels vertelt een stem dat Nederland „trots" is dat de „economische banden" tussen de twee landen  740.000 banen in de VS „ondersteunen" (‘support’). Vervolgens noemt de stem dat cijfer 740.000 zes keer. 740.000 is ongeveer evenveel, zo klinkt het onder meer, als het aantal auto’s dat wekelijks over de Golden Gate Bridge in San Francisco rijdt. Die laatste vergelijking beoordelen we hier niet. Wel checken we de bewering dat de Nederlands-Amerikaanse economische relatie 740.000 banen in de VS zou opleveren.
Waar is het op gebaseerd? 
Navraag bij het ministerie van Buitenlandse Zaken leert dat het getal 740.000 de som is van twee categorieën banen: de banen die voortkomen uit de export uit de VS naar Nederland en de banen gecreëerd door Nederlandse investeringen in de VS. Alle gebruikte cijfers zijn van het Amerikaanse ministerie van Handel en gaan over het jaar 2013. 
Het Amerikaanse ministerie becijferde dat elke 1 miljard dollar aan export van goederen 5.042 banen opleverde in de VS in dat jaar. Met 1 miljard dollar (847 miljoen euro) aan uitvoer van diensten waren 7.405 banen gemoeid. 
Naar Nederland exporteerden de VS 42,6 miljard dollar aan goederen en voor 15,6 miljard dollar aan diensten. Dat betekent, zo rekent Buitenlandse Zaken voor, dat er in totaal 331.550 banen voortkwamen uit de Amerikaanse export naar Nederland. 
Het aantal werknemers bij Nederlandse bedrijven in de VS (wederom in 2013) bedroeg 409.400. De som is 331.500 plus 409.400: 740.950 banen. Afgerond is dat 740.000.  
 En, klopt het?
Inmiddels bestaan er meer recente gegevens, over 2015. Dan komen we zelfs uit op 776.497 banen. Maar klopt de methode wel? Nienke Oomes, hoofd internationale economie bij SEO Economisch Onderzoek, vindt het „misleidend" om te stellen dat de Nederlands-Amerikaanse economische relatie 740.000 banen „ondersteunt". „Het suggereert dat veel van die banen verloren zouden gaan als de export naar Nederland zou wegvallen. In de praktijk zouden Amerikaanse bedrijven vaak andere afzetmarkten vinden", aldus Oomes. SEO heeft een model voor dit soort ‘handelsverschuivingen’, maar dat gebruikt de ambassade niet.
Gaaitzen de Vries, internationaal macro-econoom aan de Rijksuniversiteit Groningen, noemt het „problematisch" dat de ambassade banen als gevolg van handel en banen bij  Nederlandse bedrijven in de VS bij elkaar optelt. „Dan kun je gemakkelijk banen dubbel gaan tellen." Shell heeft bijvoorbeeld mensen aan het werk in Texas én exporteert olieproducten naar Nederland. De Vries gebruikt een ander model, dat gebaseerd is op de consumptie in Nederland waarvoor productie in de VS plaatsvindt. Hij komt zo op zo’n 190.000 in de VS gecreëerde banen. Maar investeringen van Nederlandse bedrijven in de VS vallen daarbuiten.
Een alternatief cijfer dat de hele economische relatie tussen Nederland en de Verenigde Staten omvat, is niet te vinden.
Conclusie 
Op de methodologie van de ambassade valt heel wat af te dingen. Maar een alternatief cijfer, waarvan we zeker weten dat het juist is, hebben we niet. Daarom beoordelen we de uitspraak als niet te checken.   
Mark Beunderman 
 
 
 