
'Er sterven meer vrouwen door huiselijk geweld dan door oorlog'; De aanleiding
NRC.NEXT
21 oktober 2014 dinsdag
Section: weten; Blz. 2
 Marleen Luijt
Dat stond 9 oktober in nrc.next 
Wereldwijd sterven er nog steeds veel meer mensen, vooral vrouwen en kinderen, door huiselijk geweld dan door oorlog. Dat stond op 9 oktober in een opiniestuk in nrc.next. Renate van der Zee schrijft dat beleidsmakers en hulpverleners niet moeten verbloemen dat huiselijk geweld vooral vrouwen treft. Lezer Thea Legeland mailt: ,,Dit schokt me zodanig, dat ik me afvraag of het waar is. If so, dan is het enorm belangrijk dat hier aandacht voor komt." Is het aantal doden (vrouwen en kinderen) door huiselijk geweld inderdaad hoger dan het aantal doden door oorlog? 
In het artikel wordt verwezen naar ,,een studie van de universiteiten van Oxford en Stanford". Het blijkt te gaan om het Conflict and Violence Assessment Paper van Anke Hoeffler (Oxford) en James Fearon (Stanford). Ze onderzochten hoe vaak mensen overlijden door huiselijk geweld en door oorlog, en welke kosten daarmee gepaard gaan. 
Er gaan inderdaad meer mensen dood door geweld tussen twee mensen onderling dan door oorlog. The Guardian kopte naar aanleiding van dit onderzoek: ,,Violence between individuals 'kills nine times more people' than wars." 
Er is in dit onderzoek echter alleen gekeken naar landen met een lager of middeninkomen (een bruto nationaal inkomen per inwoner lager dan 12.746 dollar). Nederland zit dus niet in deze cijfers, net zo min als veel Europese landen en de VS. 
Dan het lastigste: de cijfers. Er blijken voor wat betreft het aantal moorden, het geslacht van deze vermoorde mensen en het aantal oorlogsslachtoffers verschillende bronnen gebruikt te zijn. Wellicht is dat omdat de onderzoekers vooral wilden aantonen dat geweld tegen vrouwen en kinderen vaak voorkomt (meestal níét met dodelijke afloop), maar niet in verhouding staat tot de kosten van de (maatschappelijke) gevolgen ervan en de aandacht ervoor. Ook andere onderzoeken stellen niet duidelijk hoe groot het aantal vrouwelijke dodelijke slachtoffers door huiselijk geweld wereldwijd is ten opzichte van vrouwelijke slachtoffers door oorlog. 
Terug naar het Conflict and Violence Assessment Paper, de bron. In de onderzochte landen (het zijn er 186) vonden volgens de UNODC, een organisatie van de VN, in 2008 zo'n 418.000 moorden plaats. In datzelfde jaar vielen ongeveer 49.000 slachtoffers in burgeroorlogen. 
Die 418.000 moorden werden gepleegd zeker niet alleen in huiselijke kring. Veel moorden vinden plaats in de drugshandel. En veruit de meeste slachtoffers zijn man. De UNODC vertelt niet hoeveel van die 418.000 doden man zijn en hoeveel vrouw. Dat doet de Wereldgezondheidsorganisatie wél. Die zegt dat van alle vermoorde mensen ongeveer 16 procent vrouw (boven de 15 jaar) is. 
Neem je, om een conclusie te kunnen trekken, de 418.000 moorden van de UNODC en de 16 procent van de Wereldgezondheidsorganisatie, dan kom je uit op 66.880 vermoorde vrouwen (in 2008). 
Dat zijn dus niet enkel slachtoffers van huiselijk geweld. Uit weer een ander onderzoek blijkt dat van de overleden vrouwen 43 procent om het leven werd gebracht door de huidige of een ex-partner. 43 procent van 66.880 maakt 28.758 vermoorde vrouwen door huiselijk geweld. 
Hoeveel van de 49.000 slachtoffers in burgeroorlogen man of vrouw waren, weten we niet. Dat blijkt ook niet gemakkelijk te achterhalen, stelde het International Peace Research Institute in Oslo in 2009. Alleen dat er ,,veel meer mannen door oorlog overlijden dan vrouwen". Zou je 49.000 door de helft doen, kom je op 24.500 overleden vrouwen. Maar het zijn er naar alle waarschijnlijkheid een stuk minder. 
Wereldwijd zouden er meer mensen, vooral vrouwen en kinderen, sterven door huiselijk geweld dan door oorlog. Echter, in het gebruikte onderzoek zijn lang niet alle landen meegenomen (veel westerse landen, waaronder Nederland, ontbreken) en laten de cijfers zich onderling maar lastig vergelijken. Daarnaast wordt het geslacht van oorlogsslachtoffers niet bijgehouden. Wij beoordelen de stelling als niet te checken. 
 