
de Volkskrant
22 januari 2019 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 ENITH VLOOSWIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: 'Depressie staat in de top-3 van gezondheidsproblemen.'
Klopt dit wel?
Van wie komt die claim?
Geen betere dag voor een Depressiegala dan Blue Monday. De initiatiefnemers willen met het evenement het taboe op psychische aandoeningen doorbreken. Depressies komen namelijk zeer veel voor. Net als vorig jaar claimen de organisatoren dat de aandoening in de top-3 staat van gezondheidsproblemen.
Klopt het?
Volgens het Trimbos-instituut krijgt bijna een op de vijf volwassenen ooit te maken met een depressie. De ziekte staat in de top-10 van aandoeningen met de meeste ziektelast. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) houdt deze lijst bij. Alleen staat depressie niet op de derde, maar op de zevende plaats. Coronaire hartziekten, beroertes en suikerziekte type 1 staan bovenaan. 

Psychiater Esther van Fenema, een van de initiatiefnemers van het gala, zegt dat de organisatoren zich wat betreft die top-3-notering baseren op gegevens van de World Health Organisation (WHO). In een rapport uit 2017 stelt de gezondheidsorganisatie dat depressiviteit wereldwijd de belangrijkste oorzaak is van ziekte en uitval. Ongeveer 4,4 procent van de wereldbevolking gaat eronder gebukt. 

Dat is veel, maar waren er niet nog meer mensen met tuberculose, of met migraine? De WHO baseerde het rapport op de resultaten van een internationale studie door het Amerikaanse onderzoekscentrum Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME). Daaruit blijkt dat de rangorde van ziekten nogal kan verschillen, afhankelijk van hoe zwaar bepaalde aspecten worden meegewogen. 

Wordt alleen gekeken naar hoe vaak een aandoening voorkomt, dan staan gebitsaandoeningen wereldwijd bovenaan, gevolgd door hoofdpijn en bepaalde vormen van bloedarmoede. Een veel gehanteerde maatschaf is echter 'Years Lived in Disability': het aantal jaren dat mensen wereldwijd last hebben van een ziekte, vermenigvuldigd met een maat voor de ernst van de ziekte. 

'Die ernstmaat zegt iets over het verlies van kwaliteit van leven dat mensen door een ziekte ervaren', legt RIVM-onderzoeker Henk Hilderink uit. De ernstmaat hebben de onderzoekers vastgesteld op basis van internationale vragenlijsten. 

Uitgaande van deze maatstaf staat depressie wereldwijd op de derde plaats van aandoeningen, na lagerugpijn en hoofdpijn. Passen we dezelfde maatstaf toe in Nederland, dan staan lagerugpijn, hoofdpijn en diabetes in de top-3. Depressie komt dan op de vijfde plaats te staan; het RIVM telt voor de totale ziektelast ook nog het aantal verloren levensjaren door sterfte aan ziekten mee.
Eindoordeel
Afhankelijk van de maatstaf staat depressie wereldwijd op de derde plaats in een ziekteranglijst van de WHO. In Nederland staat de ziekte lager op de ranglijst.



