

NRC.NEXT
22 December 2016, nn donderda


Section: Cultuur; Blz. 6
 Diederik Huffels

Dat stelde het Zaans Museum eerder deze maand in een persbericht. 
nrc.checkt
De aanleiding
Het Zaans Museum wijdt een expositie aan de Verkade-albums. De albums waar je de dieren- en natuurplaatjes die je bij Verkade-producten kreeg in kon verzamelen. Zeer succesvol en in latere jaren regelmatig gekopieerd met flippo s, voetbalplaatjes en Freek Vonk-plaatjes. Volgens het Zaans Museum zijn de Verkade-albums zelfs de langste marketingcampagne in Nederland ooit. We checken of dat klopt. 
Waar is het op gebaseerd?
Hester Wandel is hoofd collectie van het Zaans Museum en curator van de tentoonstelling over Verkade. Een concrete bron noemt ze niet, maar ze heeft veel onderzoek gedaan naar de Verkade-albums, zegt ze aan de telefoon. Bij mijn weten is dit de langste marketingcampagne in Nederland ooit. 
En, klopt het?
Eerst een kleine geschiedenisles over de reclame zoals we die nu kennen. Het eerste Verkade-album verscheen in 1903. In die tijd hadden fabrikanten nog maar net de voordelen van reclame ontdekt. Tot in de tweede helft van de negentiende eeuw gingen fabrikanten uit van het credo Goede wijn behoeft geen krans . Maar dat ging niet meer op tijdens de industrialisatie met de introductie van massaproductie. Fabrikanten gingen hun naam op de verpakking zetten, later volgden advertenties en slagzinnen. Verzamelplaatjes bij een product waren een unicum in Nederland. Verkade begon met sprookjesplaatjes uit Duitsland. Na dat succes kreeg je bij de koekjes en chocolade plaatjes van Nederlandse landschappen en dieren. Die kon je verzamelen in een bijbehorend album. 
Hoe lang werden de Verkade-albums uitgegeven? De eerste periode was tussen 1903 en 1918, toen er elk jaar een nieuw album werd uitgebracht. Na de Eerste Wereldoorlog onderbrak Verkade de campagne wegens een gebrek aan papier. 
Vanaf 1925 begon Verkade weer, met onder andere de albums Hans de Torenkraai, Onze Groote Rivieren en Apen en hoefdieren in Artis. In 1940 was dat  het laatste reguliere album. De reclamecampagne heeft dus bij elkaar, met een pauze van zeven jaar, dertig jaar gelopen. Tussen 1965 en 1995 bracht Verkade nog wel vijf verzamelalbums uit met materiaal dat op de planken lag.      
Daarmee is de campagne van Verkade een stuk langer dan die met de verzamelsnuisterijen die je bij andere producten kreeg. Bij de jam van De Betuwe kon je vanaf 1935 tot 1954 de stripverhalen van mascotte Flipje verzamelen, een campagne van negentien jaar. Ook Pietje Pelle van Gazelle, Arretje Nof van Calvé, Piggelmee van Van Nelle en de flippo s gingen niet zo lang mee als de plaatjes van Verkade. 
Maar Wilbert Schreurs, historicus met een specialisme in reclame, plaatst een kanttekening: In de categorie plaatjes en strips bestaan de Verkade-albums waarschijnlijk wel het langst, maar reclame beperkt zich natuurlijk niet tot alleen plaatjes en strips. 
Wat te denken van slogans, dat is ook een reclamecampagne. Centraal Beheer Achmea adverteert al sinds 1986 met Even Apeldoorn bellen en nu, dertig jaar later, is het nog steeds de slogan die je tijdens reclames hoort. En C&A adverteerde van 1924 tot in de jaren negentig met de slagzin C&A is toch voordeliger . Dat is meer dan zestig jaar, twee keer zo lang als de campagne met Verkade-albums. 
Conclusie
Het hangt er vanaf hoe streng je bent. In de categorie van verzamelsnuisterijen zijn de albums van Verkade wel de langste, moderne reclamecampagne van Nederland. Maar andere reclame- uitingen, zoals slogans, zijn veel langer gebruikt. Met die kanttekening beoordelen we de bewering als grotendeels waar. 
Diederik Huffels
 
 
 