
de Volkskrant
24 september 2019 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 TOMAS VAN DIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: vliegtuigen verstoken dagelijks een miljard liter kerosine. De energie die daarbij wordt omgezet is vergelijkbaar met 500 maal de atoombomaanval op Hiroshima.
Van wie komt die claim?
Nog een leuk vliegreisje geboekt recentelijk? Grote kans dat uw geweten begon te knagen als u vorige week naar BNR nieuwsradio luisterde. We moeten ons meer bewust worden van de milieu-impact van vliegen, zei luchtvaartdeskundige Leo Veldhuis van de TU Delft. 'We verbruiken in de luchtvaart nogal wat kerosine. Ongeveer een miljard liter per dag. Dat kun je qua vrijgekomen energie vergelijken met 500 Hiroshima-bommen.'
Klopt het?
Veldhuis mailt ons zijn berekening. Het aantal bommen blijkt iets hoger; 556 om precies te zijn. De berekening is simpel. De energie-inhoud van een liter kerosine (35 megajoule) vermenigvuldig je met een miljard, en dat deel je door de energie-inhoud van 'Little Boy', de bom die op 6 augustus 1945 Hiroshima verwoestte (ongeveer 63 terajoule). 

Dat de luchtvaart er dagelijks een miljard liter kerosine doorheen jaagt, staat in een rapport van het Internationaal Energieagentschap (IEA) dat dit jaar uitkwam. Waarschijnlijk is dit een onderschatting omdat de kerosine van de militaire luchtvaart er niet bij zit. 

Veldhuis heeft het alleen over de energie-inhoud van de brandstof, niet over het opwarmende effect van de verbranding. Als je de klimaatimpact van de luchtvaart wilt aankaarten is het logischer om het effect van de CO2-uitstoot uit te drukken in bommen. Het gaat dan om aanzienlijk meer nucleaire explosies. 

We vroegen klimaatwetenschappers Philippe Huybrechts van de Vrije Universiteit Brussel en Guido van der Werf van de VU Amsterdam om zich over de cijfers te buigen. 

'Volgens klimaatpanel IPCC zorgt de CO2 in de atmosfeer voor 1,8 Watt aan opwarming per vierkante meter', zegt Huybrechts. 'Vermenigvuldig je dit met het oppervlakte van de aarde en het deel van de CO2 afkomstig van de luchtvaart - naar schatting 2 procent - dan kom je uit op een vermogen van 1,6 x 1018 Joule per dag aan opwarming. Een kwart van die energie wordt uiteindelijk door oceanen als warmte opgenomen, de rest straalt de aarde weer uit. Netto heb je het over de energie van meer dan zesduizend bommen.' 

Van der Werf borduurt voort op een berekening van een groep internationale wetenschappers achter het platform Skeptical Science. Volgens hen is de klimaatopwarming te vergelijken met vier Hiroshima-explosies per seconde. 

'Als je 2 procent daarvan toeschrijft aan de luchtvaart kom je op ongeveer zevenduizend bommen per dag. De klimaatimpact van de vliegtuigstrepen (de waterdamp) heb ik buiten beschouwing gelaten. Hierover is nog veel onzekerheid.'
Eindoordeel
500 Hiroshima-bommen per dag is geen slechte vergelijking als het gaat om de energie-inhoud van de verbruikte kerosine. Maar druk je het opwarmende effect van de luchtvaart uit in bommen, dan kom je al gauw uit op zes- of zevenduizend 'Little Boys' per dag.



