
de Volkskrant
15 januari 2019 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 ENITH VLOOSWIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: 'Bellen tijdens tanken kan brand veroorzaken.'
Van wie komt die claim?
Radiomaker Domien Verschuuren stond te bellen tijdens het tanken en werd daarop aangesproken. Bellen is bij de meeste tankstations namelijk verboden wegens, onder meer, explosiegevaar: een statisch geladen mobiele telefoon zou een vonk kunnen afgeven en voor je het weet staat de boel in lichterlaaie. Verschuurens verbaasde tweet over het voorval creëerde wat ophef, die weer leidde tot een bericht in onder meer de Media Courant.
Klopt het?
De theorie van de vonkende mobiele telefoon is volgens Adam Burgess, hoogleraar risico-onderzoek aan de universiteit van Gent, gebaseerd op geruchten die op internet een eigen leven zijn gaan leiden. In een wetenschappelijke publicatie hierover verwijst hij naar een onderzoek van Richard Coates, brandadviseur van BP. Coates onderzocht begin deze eeuw 243 brandincidenten op tankstations die waren toegeschreven aan vonkende mobieltjes. Zijn conclusie: bewijs voor een verband tussen de branden en het gebruik van een mobiele telefoon ontbrak. 

Enkele wetenschappers namen niettemin de proef op de som. De Zwitser Olivier Delémont, forensisch onderzoeker aan de universiteit van Lausanne, deed in 2003 allerlei experimenten met verschillende mobieltjes, maar zelfs met kortsluiting kreeg hij geen vonken uit de apparaten getrokken. Ook de internationale ingenieursorganisatie Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) deed onderzoek naar het onderwerp. In 2006 concludeerde de organisatie dat er een kans is van één op een miljoen dat een op de grond vallend mobieltje een brand veroorzaakt. 

En hoe zit het dan met ontploffende mobieltjes? Volgens Peter Notten, batterijdeskundige van de TU Eindhoven, zijn ontploffingen tijdens het bellen erg onwaarschijnlijk. Zulke explosies doen zich namelijk vooral voor tijdens het opladen. 

Maar stel dat een mobieltje tóch een vonkje zou afgeven tijdens het bellen, wat zou er dan gebeuren? Waarschijnlijk niets, vertelt Philip de Goey, hoogleraar verbrandingstechnologie van de TU Eindhoven. Benzine is immers stukken minder brandbaar dan alle explosies in actiefilms doen vermoeden. 'Benzine in vloeibare vorm ontsteekt niet, het moet gasvormig zijn. Het gasmengsel moet bovendien brandstof en zuurstof bevatten in de juiste verhouding.' Bevat het gasmengsel te veel zuurstof of te veel brandstof, dan brandt het niet. Ook als het vonkje te klein is, gebeurt er niks. 

De Belangenvereniging Tankstations (BETA) beseft dat het risico op brand door mobiel bellen slechts 'een theoretisch gevaar' vormt, zegt woordvoerder Tim Schoenmakers. Een belangrijker argument voor het verbod is dat mensen zich tijdens het tanken moeten kunnen concentreren. 'Ze werken immers met brandgevaarlijke stoffen.'
Eindoordeel
De kans dat je mobiele telefoon een brand veroorzaakt op een tankstation, is extreem klein.



