
de Volkskrant
31 augustus 2019 zaterdag
Section: Boeken en wetenschap; Blz. 23
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: Donald Trump beweert dat een atoombom een orkaan kan tegenhouden.
Klopt dit wel
Van wie komt die claim?
In menig Hollywoodfilm is het dé oplossing tegen narigheid: gooi er een atoombom op. Daar hebben ruimterotsen en aliens niet van terug. Ook orkanen niet, denkt de Amerikaanse president Donald Trump. Dat zei hij in een besloten vergadering met zijn veiligheidsstaf voor het orkaanseizoen, aldus bronnen van journalistiek platform Axios. 'Waarom nuken we ze niet? Ze beginnen zich te vormen voor de Afrikaanse kust, en wanneer ze over de Atlantische Oceaan trekken, laten we een bom vallen in het oog van de orkaan en die verstoort hem.' Trumps stelling werd al gauw wereldnieuws: onder meer The Guardian, CNN en ook NU.nl maakten er melding van, al ontkent de president in een tweet dat hij ooit zoiets gezegd heeft.
Klopt het?
Trump staat niet alleen in zijn overtuiging dat een orkaan kapot te bombarderen valt voordat-ie aan land komt. In de jaren zestig van de vorige eeuw nam de Amerikaanse meteoroloog Jack W. Reed het idee al serieus. Dat blijkt uit een National Geographic-artikel uit 2016, waarnaar meerdere nieuwsbronnen verwijzen. Het plan is ook onder Amerikaanse burgers al jaren populair: de nationale weerdienst Noaa krijgt het geregeld voorgelegd in de vraagbaak. 

Probleem is dat één doorsnee-atoombom nauwelijks een zuchtje tegenwind geeft aan het gebrul van een grote orkaan, becijferen de Noaa-onderzoekers. Per dag blaast zo'n tropische storm evenveel windenergie rond als de explosieve kracht van ruim duizend Hiroshima-bommen, of bijna vier peperdure kernbommen van 10 megaton elk. 

En dan nóg: in de praktijk haalt zelfs de meest krachtige atoombom niets uit, aldus de Noaa-onderzoekers. Kernbommen blazen geen wind. Ze stuwen hooguit een schokgolf door de storm, maar na die klap zal die op z'n dooie gemak verder richting Amerika drijven. Het enige dat zou werken, is extra lucht in het oog van de storm pompen: een half miljard ton, om precies te zijn. Het is 'lastig voor te stellen' hoe je zo veel lucht rondpompt, aldus de onderzoekers. 

Baby-orkaantjes in de kiem smoren werkt ook al niet, vervolgen ze. Elk jaar ontstaan er zo'n tachtig verstoringen boven de Atlantische Oceaan, waarvan er slechts vijf uitgroeien tot echte orkanen. Het gebombardeer zou dan het hele seizoen moeten doorgaan. 

Aan atoombommen laten exploderen binnen orkanen kleven sowieso nadelen. Meteoroloog Ryan Maue op Twitter: 'Nu heb je een radioactieve orkaan.' Zijn vakgenoot Paul Douglas ziet een groter probleem. Een kernexplosie is vooral héét. En orkanen houden juist van warme lucht: ze groeien ervan in kracht. Het leidt tot een orkaan van 'onvoorstelbare razernij', denkt Douglas. 

'Het spreekt voor zichzelf dat het geen goed idee is', concludeert Noaa.
Eindoordeel?
Nee, een atoombom kan een orkaan niet tegenhouden. De kans is groot dat-ie daar alleen maar sterker en gevaarlijker van wordt.



