

NRC Handelsblad
11 April 2017, NH dinsdag


Section: Binnenland; Blz. 6
 Diederik Huffels

Dat zei CDA-Kamerlid Maurits von Martels in NRC. 
NRC.checkt
De aanleiding
Maurits von Martels is nieuw als Tweede Kamerlid voor het CDA. In NRC vertelde recent hij  over zijn kijk op het Nederlandse landbouwbeleid. Hij is kritisch over een motie van de Partij voor de Dieren die het kabinet oproept met een plan te komen waardoor pasgeboren kalveren langer bij de moederkoe kunnen blijven. De motie werd in februari 2016 aangenomen. Onzinnig, zegt Von Martels, want dat zorgt alleen maar voor meer dierenleed. Hij legt uit: „Als je het kalf binnen zes uur weghaalt bij de moeder, dan gaat dat geruisloos. Gebeurt het na een dag, dan is de koe daar wekenlang door van slag." We checken of dat klopt. 
Waar is het op gebaseerd?
Via een woordvoerder mailt Von Martels een reactie. Hij is zelf melkveehouder en spreekt uit eigen ervaring. Verder stuurt hij een interview met Hans Hopster, onderzoeker aan Wageningen University, waarin Hopster zegt dat het voor kalveren beter is als ze direct na geboorte bij de moederkoe worden weggehaald. Von Martels wijst ook op een overzichtsartikel van Hopster over het scheiden van koe en kalf waarin verschillende onderzoeken genoemd worden. 
En, klopt het?
 In de meeste Nederlandse melkveehouderijen worden kalveren zes uur na de geboorte weggehaald bij de moederkoe, onder andere omdat de stal voor melkkoeien gevaarlijk en ongezond is voor kalveren. Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar hoe de moeder en het kalf reageren op verschillende momenten van scheiden. De onderzoeksmethoden zijn meestal vergelijkbaar: de koeien van een melkveehouderij worden verdeeld in verschillende groepen. Kalveren worden op verschillende momenten weggehaald bij de moederkoe en dan wordt bekeken hoe koe en kalf reageren.  
Zo’n onderzoek werd bijvoorbeeld in 2000 gedaan aan de University of British Columbia in Vancouver. Het kalf werd van de moederkoe gescheiden na zes uur, na een dag of na vier dagen. Conclusie: hoe langer een kalf bij de koe blijft, hoe onrustiger de moederkoe zich gedraagt na scheiding. Dat was te merken aan hoe vaak en hard ze loeide en hoe lang ze zocht naar haar kalf. Ook bij de kalveren merkten de onderzoekers verschil: kalveren die langer bij de moeder bleven, waren daarna actiever en socialer in de stal. 
Geruisloos, zoals Von Martels zegt, is een scheiding niet. Ook als een kalf zes uur na geboorte wordt gescheiden, wordt de moederkoe onrustig en stijgt haar hartslag.
Nog een vergelijkbaar onderzoek, een jaar later aan de School of Agriculture in Edinburgh, kwam met dezelfde conclusie: hoe langer het kalf bij de moeder is, hoe heftiger de reactie na scheiding. En ook: hoe langer een kalf bij de moeder blijft, hoe actiever en socialer het kalf is in de stal. 
Nu wil Von Martels met deze bewering suggereren dat het voor dierenwelzijn beter is als het kalf snel van de moederkoe wordt gescheiden. Er zijn ook onderzoekers en dierenartsen die de resultaten uit onderzoeken als deze anders interpreteren. Dat een moederkoe zich sterk aan een kalf hecht, zien zij als reden om kalf en koe juist bij elkaar te houden en om te pleiten voor een andere werkwijze voor melkveehouderijen.
Conclusie
Von Martels deed zijn bewering expliciet over het gedrag van de moederkoe. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat moederkoeien die langer met hun kalf doorbrengen onrustiger zijn na scheiding, al is ook een scheiding zes uur na geboorte niet geruisloos. We beoordelen de bewering als grotendeels waar, maar met een kanttekening:  deze onderzoeksresultaten kan je ook interpreteren als een reden om moeder en kalf helemaal niet te scheiden.  
Diederik Huffels
   
 