
de Volkskrant
11 mei 2019 zaterdag
Section: Boeken en wetenschap; Blz. 22
 ENITH VLOOSWIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: het Amsterdamse verbod op benzineauto's in 2030 leidt niet tot schonere lucht.
Klopt dit wel
Van wie komt die claim?
Het idee dat de Amsterdamse lucht schoner wordt van een verbod op benzine- of dieselauto's klopt helemaal niet, zei RAI-voorzitter Steven van Eijck onlangs in WNL Op Zaterdag op NPO Radio 1. Zo'n verbod moet in de hoofdstad vanaf 2030 gaan gelden. Een elektrische auto stoot volgens Van Eijck namelijk net zoveel fijnstof uit als een benzineauto.
Klopt het?
Van Eijck baseert zijn stelling onder meer op een onderzoeksartikel dat in 2016 verscheen in Atmospheric Environment. De auteurs van het artikel schrijven dat elektrische auto's voor net zoveel fijnstof zorgen als vergelijkbare conventionele auto's. Ongeveer 90 procent van alle fijnstof die auto's veroorzaken, komt namelijk niet door de uitlaat, maar door opwervelend stof van de weg, slijtage van de banden en van de remschijven. Omdat elektrische auto's wat zwaarder zijn, zouden de banden sneller slijten en zou meer stof opwervelen. Ook onderzoeker Bruno van Zeebroeck van Transport & Mobility Leuven sluit zich hierbij aan. 

Auke Hoekstra, onderzoeker aan de Technische Universiteit Eindhoven, plaatst kanttekeningen bij de studie. Deze maakt namelijk weinig onderscheid tussen schadelijk fijnstof, zoals roet, en minder schadelijk fijnstof. Juist roet, dat alleen uit de uitlaat komt, schaadt de gezondheid. Ook is de relatie tussen een zwaardere auto en meer opwervelend stof volgens Hoekstra niet eenduidig. 

Een onderzoek van TNO laat zien dat elektrische auto's juist minder fijnstof veroorzaken. Richard Smokers van TNO zegt verder dat remstof vermoedelijk schadelijker is dan ander fijnstof dat vrijkomt op de weg, omdat het metaaldeeltjes bevat. Doordat elektrische auto's vaker op de elektromotor remmen, slijten de remschijven minder snel en komt er minder remstof vrij. 

Naast fijnstof stoten benzine- en dieselauto's ook nog stikstofoxiden uit. TNO berekende welke effecten het Amsterdamse plan zou hebben op de hoeveelheid roetdeeltjes én stikstofoxiden in de Amsterdamse lucht. De GGD zette die effecten om in aantal niet meegerookte sigaretten per dag. Het plan behelst verschillende onderdelen, waarvan het verbod op benzine- en dieselauto's in 2030 inderdaad weinig meer toevoegt: in de drukste straten van Amsterdam is het effect net zo groot als het niet meeroken van 1 sigaret per dag. Dat komt doordat eerdere maatregelen, in 2022 en 2025, ook al zorgen voor een schonere lucht. Het effect van die maatregelen, onder meer het invoeren van milieuzones voor uitstootvrije auto's, staan gelijk aan het niet meeroken van 2 sigaretten per dag.
Eindoordeel?
Het verbieden van benzine- en dieselauto's in 2030 zorgt voor een beetje schonere lucht. Eerdere maatregelen zetten wat dat betreft meer zoden aan de dijk.

, 

