

NRC.NEXT
21 maart 2014 vrijdag


Section: weten
 Peter van der Ploeg

 De aanleiding 
Een Duitse toerist op vakantie in Australië besloot te gaan wandelen, maar bereidde zich slecht voor. Daniël Dudzsiz (26) wilde van het gehucht Windorah naar het dorpje Jundah lopen, 95 kilometer door de gloedhete, afgelegen wildernis in het westen van Queensland. Normaal gesproken al een tocht van vier dagen, als je de wegen volgt. Dudzsiz volgde de wegen niet en het liep bijna verkeerd af: een plotselinge overstroming sloot hem in. 
Dudzsiz kan het navertellen, een godswonder. Na een zoektocht van 17 dagen vond de politie van Queensland de Duitse avonturier op een eilandje, te midden van de kolkende rivier. Hij had honger, maar had het overleefd en was zelfs goedgehumeurd. Hij had het niet zomaar gehaald: Dudzsiz zou zichzelf in leven hebben gehouden door het eten van vliegen. Hij haalde er de internationale pers mee, ook hier. De kop op luidde 'Toerist overleeft drie weken wildernis Australië door vliegen te eten'. Het ANP kopte iets soortgelijks: 'Verdwaalde toerist overleeft op vliegen'. Een fantastisch verhaal, met smeuïge koppen. De eetlust is bedorven, maar de vraag dringt zich op: klopt het? 
 En, klop het? 
Dudzsiz zelf is, ondanks zijn avontuur, opnieuw (beter voorbereid) op pad in het afgelegen gebied en onbereikbaar, we kunnen het hem dus zelf niet vragen. We moeten politie-inspecteur Mark Henderson geloven, die het vliegenverhaal aan het Australische ABC News vertelde. Hij zegt dat Dudzsiz opmerkte dat je in de Australische outback nooit hoeft te verhongeren, omdat er altijd genoeg vliegen zijn om te eten. Henderson weet dat de Duitser wel wat provisie bij zich had, bonen en ontbijtgranen, maar die waren na een paar dagen op en de Duitser vergreep zich aan het gezoem om zich heen. 
Drinkwater moet geen probleem zijn geweest voor Dudzsiz. Hij dronk onderweg uit drinkbakken voor vee die hij had gemarkeerd op een kaart, en de rivieren die hem zo in de problemen brachten bieden ook prima drinkbaar water. Water is het belangrijkste, dat is een dieet waar een mens het lang op kan uithouden. Hoe lang een mens zonder eten kan, verschilt per persoon en hangt af van de vetreserves die hij of zij heeft. Maar volgens Henderson was Dudzsiz al geen dikkerd en kwam hij nog veel magerder terug. Nét gehaald op de vliegen dus, schijnbaar. We kunnen het niet bij Dudzsiz checken, maar is het plausibel? 
Vliegen zijn in elk geval eetbaar. Arnold van Huis, entomoloog aan de Wageningen Universiteit en mede-auteur van Het Insectenkookboek, laat weten dat het verhaal van Dudzsiz best kan kloppen. ,,Je kunt er zonder meer van uitgaan dat de voedingswaarde van vliegen gelijkwaardig is aan die van vlees. Ik denk dat het met een vliegenmaaltijd goed overleven is en twee weken moet zeker mogelijk zijn." 
We weten niet welke soort vliegen de Duitser heeft gegeten - er zijn er zeker 1900. Op de wereldlijst van eetbare insecten die de universiteit bijhoudt staan veel eetbare vliegen. De Australische vliegen op die lijst zijn de zwarte vliegen (Bibonidae), maar of hij die heeft gegeten is volgens Van Huis niet te zeggen zonder dat er een taxonoom naar heeft gekeken, iemand die precies de verschillende soorten insecten uit elkaar kan houden. ,,Het is daarom zelfs de vraag of het wel vliegen waren", zegt Van Huis. 
Ook survivalexpert Mark Burg van weet het zo net nog niet. ,,Waren het echt vliegen? Misschien waren het motten, die zijn makkelijk te vangen en goed te eten. Vliegen staan ook niet bovenaan mijn lijstje, als ik daar moest overleven. Ik zou voor andere insecten kiezen. Je hoeft maar een handje pissebedden te eten om de voedingswaarde van een stuk vlees binnen te krijgen." En Dudzsiz had ook andere mogelijkheden, denkt Burg: ,,Ik zou proberen een slang te vangen, die komen daar veel voor. Als je de kop eraf hakt heb je ook geen last van het eventuele gif." Maar moeilijk moet het zijn geweest, denkt Burg. ,,Zeventien dagen? Dat is, zeker met de hitte, erg lang. Maar hij heeft het overleefd, dat is bij survivallen het belangrijkste." 
Conclusie 
We kunnen Daniël Dudzsiz niet spreken om zijn verhaal na te vragen. Het verhaal is daarom niet te checken. De agent die Dudzsiz opving geeft wel veel details. Op basis daarvan is het volgens de experts plausibel. 
 
 
vinkje_03
Dat is het verhaal van de Duitse toerist Daniël Dudzsiz, zoals het in de internationale pers kwam
vinkjes-02
Nrc-Checkt Insecten 
 