
de Volkskrant
17 mei 2016 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 MICKEY STEIJAERT
Klopt dit wel? 
Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. 
Heb je dat weer. Ben je net met de grootste moeite opgestaan, lees je in de krant dat je nog goed af bent. Nederlanders slapen namelijk gemiddeld het langst van iedereen, meldden zowel het Algemeen Dagblad als Trouw. Moeilijk te geloven als je net om zeven uur stipt je wekker hebt uitgetikt. 

De kranten trekken hun conclusie op basis van een wetenschappelijke publicatie in het vakblad Science Advances. Amerikaanse wetenschappers onderzochten de invloed van sociale factoren op je persoonlijke slaapgewoonte. Hiervoor gebruikten ze gebruikersdata van de smartphone-app ENTRAIN, een app die op basis van onder andere slaapgegevens tips geeft ter vermindering van een jetlag. In totaal stelden 5.450 gebruikers uit honderd landen via de app hun slaapgegevens beschikbaar. En inderdaad: uit een tabel in het onderzoeksartikel blijkt dat de Nederlandse gebruikers van de app met 8,12 uur van de honderd landen het langst op één oor liggen. 

Toch zijn er flinke vraagtekens te plaatsen bij de bewering. Zo wordt ENTRAIN vermoedelijk vooral gebruikt door mensen die regelmatig kampen met een jetlag: frequente reizigers dus, zoals zakenlieden. 'Dan heb je te maken met een selecte groep. Daarmee kun je geen uitspraken doen over de hele Nederlandse bevolking', aldus Gerard Kerkhof, emeritus hoogleraar psychofysiologie van de 24-uurs ritmiek en slaap aan de UvA. 

Ook meet de app de slaapduur onnauwkeurig. Gebruikers wordt gevraagd hoe laat ze op een gemiddelde dag naar bed gaan. Dat is natuurlijk iets anders dan het moment dat je echt in slaap valt. Kerkhof: 'Bovendien controleert de app niet of mensen 's nachts wakker liggen of 's middags een extra dutje doen.' 

Kerkhof wordt opvallend genoeg in het AD-artikel geciteerd zónder dat zijn bezwaren bij de publicatie staan vermeld. De psychofysioloog deed zelf recentelijk onderzoek naar de slaapduur bij een representatieve groep van 2.089 Nederlanders. Anders dan de Amerikanen gebruikte Kerkhof reguliere onderzoeksmethoden die hun betrouwbaarheid hebben bewezen. De uitkomst? Nederlanders, de zogenaamde 'kampioenen langslapen', slapen gemiddeld 7 uur. Daarmee slapen ze niet meer of minder dan mensen in bijvoorbeeld de VS. En, belangrijker nog, aldus Kerkhof: 'Daarmee slapen Nederlanders nog steeds veel te weinig.' 





