
,,In landen met minder inkomensongelijkheid, zijn mensen gemiddeld gelukkiger dan in landen met meer inkomensongelijkheid." Ongefundeerd; next checkt
NRC.NEXT
1 augustus 2012 woensdag
Section: Op de hoogte
Volgens GroenLinks is minder inkomensongelijkheid niet alleen beter voor de gezondheid van burgers, maar ook voor hun levensgeluk. Ook hier is veel onderzoek naar gedaan. Alle westerse landen doen in meer of mindere mate aan inkomensherverdeling door hogere inkomens zwaarder te belasten. 
De vraag is daarbij altijd hoeveel herverdeling gerechtvaardigd is. Als meer gelijkheid in de inkomens tot meer geluk zou leiden dan zou dit een extra argument zijn voor het zwaarder belasten van de hogere inkomens. Dit is ook wat GroenLinks voorstelt: de lage inkomens gaan minder belasting betalen en de hogere inkomens meer. Maar of dit tot meer geluk leidt is maar zeer de vraag. Uiteenlopende onderzoeken naar inkomensongelijkheid en geluk laten verschillende uitkomsten zien. De eerste landenvergelijking werd in de jaren zeventig gedaan door de Rotterdamse socioloog (ook wel 'geluksprofessor') Ruut Veenhoven. Hij constateerde dat meer inkomensongelijkheid inderdaad tot minder geluk leidde. Andere onderzoekers kwamen met andere uitkomsten. Die bleken ook nog eens beïnvloed door culturele verschillen. Zo bleek meer inkomensongelijkheid in Rusland juist tot meer geluk te leiden. De onderzoekers verklaarden dit doordat burgers in een onstabiele samenleving, met een grote sociale mobiliteit, denken dat een hoger inkomen later misschien ook voor henzelf is weggelegd. Om aan alle onzekerheid een einde te maken, deed Veenhoven zijn onderzoek in 2010 over. Nu gebruikte hij gegevens uit 119 landen, het hoogste aantal ooit. Zo werd de invloed beperkt van culturele en plaatselijke omstandigheden die niets te maken hebben met inkomensongelijkheid. Nu ontdekte Veenhoven een licht positieve samenhang tussen inkomensongelijkheid en geluk. Meer ongelijkheid in de inkomens lijkt dus juist een positieve invloed te hebben op het gemiddelde geluksniveau. Maar de regionale verschillen zijn groot. In westerse landen vond Veenhoven namelijk wel dat meer inkomensongelijkheid resulteert in minder geluk. In Oost-Europa was het andersom. Veenhoven acht het mogelijk dat het beperkte aantal onderzoeksgegevens per regio tot willekeurige verschillen in de uitkomsten leidde. Al met al concludeert Veenhoven ,,voorlopig" dat ,,inkomensongelijkheid een gunstig effect op geluk neigt te hebben, alhoewel variaties door uiteenlopende omstandigheden mogelijk blijven".
Veenhoven komt met verschillende verklaringen. Zo zou inkomensongelijkheid uiteenlopende levensstijlen en subculturen voortbrengen. Daardoor zou de kans groter zijn dat iemand een plek in de samenleving vindt die hem of haar past. Een andere mogelijke verklaring is dat overheden die inkomensgelijkheid nastreven de vrijheid van het individu beperken, wat resulteert in minder geluk.
Conclusie
De onderzoeken naar de invloed van inkomensongelijkheid op geluk spreken elkaar tegen. De Rotterdamse 'geluksprofessor' Ruut Veenhoven concludeerde uiteindelijk dat inkomensongelijkheid een licht positief effect heeft op het gemiddelde geluk in een land. Maar zijn resultaten verschillen per regio, wat volgens Veenhoven mogelijk komt door de beperkte hoeveelheid onderzoeksgegevens. Al met al vinden wij het wetenschappelijke bewijs voor een gunstig effect van inkomensongelijkheid op geluk te mager. Maar voor de stelling van GroenLinks, dat minder inkomensongelijkheid leidt tot gemiddeld meer geluk, is ook onvoldoende bewijs. Wij beoordelen deze bewering dan ook als ongefundeerd.
