
de Volkskrant
23 februari 2016 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 RONALD VELDHUIZEN
Klopt dit wel? 
Roken kost 2.000 euro per Nederlander per jaar 
Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. 
Kom op. Kappen nou. De eenentwintigste eeuw is al goed en wel aangebroken en nog stééds roken er mensen, verzuchtte de nieuwe Stichting Eindspel Tabak afgelopen week. Ze wil een totaalverbod op roken vanaf 2017. Naast allerlei goede redenen om sigaretten te laten staan, zoals enge statistieken over kanker en vieze plaatjes van longen, komt de stichting nu met het argument der argumenten: geld. Roken kost de maatschappij 33 miljard euro, elk jaar weer, liet de Stichting uitrekenen door SEO Economisch Onderzoek. Dat is per persoon zo'n 2.000 euro per jaar. 

Aangezien we niet eerder zo'n hoog bedrag voor maatschappelijke kosten aan tabakgebruik hebben gehoord, zijn we benieuwd: klopt dat getal wel? Een interessante vraag, want flink wat pers nam het over. NRC, De Telegraaf, , AD en Medisch Contact noemden allemaal de hoge bedragen. 

De Stichting Eindspel Tabak is zo vrij geweest om het hele onderzoek gratis beschikbaar te stellen. Wie dat leest, ziet al gauw waarom de maatschappelijke kosten zo hoog uitvallen. De onderzoekers hebben aan werkelijk alles een prijskaartje gehangen. Niet alleen aan de extra zorgkosten van rokers, maar ook aan de jaren die rokers gezond hadden geleefd als ze nooit een sigaret hadden opgestoken. Aangezien verstokte rokers zo'n tien jaar jonger sterven dan niet-rokers, loopt dat bedrag al gauw in de tientallen miljarden euro's. En ja, gemiddeld genomen hebben we het dan over 33 miljard euro per jaar, ongeveer 2.000 euro per Nederlander. Gemiddeld dan. 

Zulke schattingen hebben een flinke onzekerheidsmarge, maar strikt genomen is het cijfer prima onderbouwd. Die gemiddelde kostenpost van 2.000 euro per Nederlander is wel misleidend. De rekening is namelijk onevenredig verdeeld, want het rapport meldt ook dat de torenhoge rekening wordt betaald door vooral de rokers zelf . Zij spekken de staatskas met accijns en verliezen gezonde levensjaren - en inkomsten. Niet-rokers hebben daar netto geen last van: zij dragen weliswaar bij aan de extra ziektekosten die rokers maken, maar omdat rokers alsnog vroeg sterven, scheelt dat weer aanspraak op pensioen en ouderenzorg. 

Hoe dan ook: er is dus inderdaad een fikse rekening, maar rokers draaien daar vooral zelf voor op. Misschien is dat eigenlijk wel het treurigst: dat een gewoonte waaraan de meeste mensen onnadenkend in hun puberteit beginnen, later een peperdure kostenpost blijkt te zijn waarvan alleen de tabaksindustrie profiteert. 





