
de Volkskrant
5 april 2014 zaterdag
Section: Halfberliner; Blz. 5
 RONALD VELDHUIZEN
Wat werd er beweerd? Mannen met brede gezichten zijn aantrekkelijker voor een onenight-stand. Wat zegt de wetenschap? Als je haar maar goed zit. 
Vrouwen willen het liefst kinderen van een sterke en stoere man, maar zoeken vervolgens een softe vent om de koters op te voeden. Zo ging het in de prehistorie en zo gaat het nu, zo is althans het idee van een groep evolutionair psychologen. 

Nu is er een nieuw bewijsstuk: tijdens speeddates willen dames het liefst een kerel met een breed en dus mannelijk gezicht, met name voor een relatie op de korte termijn. Dat schrijft Katherine Valentine in de januari-editie van het tijdschrift Psychological Science. Haar medeonderzoeker is David Perrett, de man die de seks-met-sterke-kerels,-maar-gezinsleven-met-softies-theorie heeft bedacht. Is de schedelbreedte van een man echt zo bepalend voor hoe een vrouw partnerkeuzes maakt? 

In het persbericht laat Valentine er geen twijfel over bestaan. 'Ons onderzoek laat zien dat drie minuten na een ontmoeting, vrouwen vaker een dominante man met een breed gezicht kiezen.' Hoeveel vaker, is dan direct de hamvraag. Helaas wordt dat niet duidelijk voor wie het oorspronkelijke onderzoeksartikel erbij pakt. De enige harde cijfers zijn het aantal mannen en vrouwen die aan de speeddatestudie meededen. Om precies te zijn waren dat 87 mannen en 81 vrouwen. Vervolgens laat Valentine alleen de omgerekende resultaten zien, waaruit niet meer valt op te maken of haar ontdekking echt zo wereldschokkend is. 

Een e-mailtje naar Valentine helpt weinig: ze zegt niet zo een-twee-drie te weten hoe groot de uitkomst van haar onderzoek is en kan nu niet bij de cijfers, omdat ze onderweg is. 

Mannen die zich ondanks deze twijfel nog steeds zorgen maken over de breedte van hun gezicht, wees gerust: uit Valentine's studie bleek namelijk ook dat 'algemene knapheid' en een breed gezicht juist níét met elkaar samengaan. Voor haar onderzoek moest Valentine rekenkundig corrigeren voor een goede algemene gezichtsindruk. Zorgen dat je haar goed zit is dus misschien belangrijker dan een brede schedel. 

Desondanks zou het kunnen dat vrouwen het liefst voor kerels met een breed gelaat gaan, of in elk geval een extra mannelijk gezicht. Maar ander onderzoek schetst helemaal geen eenduidig plaatje, schrijft Christine Harris van de universiteit van Californië in het tijdschrift Sex Roles. Het meeste onderzoek naar wat dames in kerels zoeken, komt uit entertainmentblaadjes. 

Harris wilde betere cijfers. Daarom herhaalde ze een eerdere gezichtsproef, waarbij ze maar liefst 853 vrouwen een mannengezicht liet beoordelen. In sommige gevallen was een gezicht met een computertruc extra mannelijk gemaakt, of extra vrouwelijk. Eén ding valt meteen op: de gezichten met de meest vrouwelijke trekjes werden door de dames het meest gewaardeerd. Ovulerende vrouwen - die extra vruchtbaar zijn en daarom volgens de evolutionair psychologen liever een masculiene man uitzoeken - kozen opmerkelijk genoeg een nog vrouwelijker gezicht. Als er al een voorkeur voor masculiene gezichten bestaat, meent Harris, dan is dat zo wisselend dat er geen touw aan vast valt te knopen. 

Harris vindt dat zelfs de basis van de theorie geen hout snijdt. Een breed hoofd wijst op meer mannelijkheid, maar of stoere testosteronmannen automatisch betere genen dragen voor het nageslacht en dus wenselijker zijn voor een sekspartij, is evolutionair psychologen nooit gelukt om te bewijzen. 

Uiteindelijk is het altijd weer de vraag wat we aan dit soort onderzoek hebben. Het enige nut lijkt voor entertainmentbladen te zijn: die krijgen mannen zover om met een liniaal voor de spiegel te gaan staan, en vrouwen om de zoveelste quiz over hun seksleven te maken. 

 
Bij dieren is de partnerkeuze in tegenstelling tot bij mensen sterk gebonden aan seksuele voortplanting.
lllustratie Leonie Bos
