
de Volkskrant
16 februari 2019 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 4
 TOMAS VAN DIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: planten op kantoor dringen het ziekteverzuim terug met 20 procent.
Klopt dit wel?
Van wie komt die claim?
'Minder ziekteverzuim op de werkvloer? Neem een plant!' Zo luidt de kop boven een persbericht waarmee de Universiteit van Wageningen aandacht trekt voor de uitkomst van een onderzoek uitgevoerd met een groot aantal plantenbedrijven. Onder meer RTL Nieuws berichtte erover. Mensen die werken in een ruimte met planten melden zich 20 procent minder vaak ziek. En dat is niet verwonderlijk, want planten verhogen de luchtvochtigheid en dat is goed voor de gezondheid, redeneren de onderzoekers.
Klopt het?
We vragen het rapport op bij onderzoeker Sjerp de Vries. Maar dat is nog niet af, laat hij weten. Een persbericht, zonder onderliggend rapport? Dat is tegen de wetenschappelijke mores, omdat zo niemand de vondsten kan controleren. Pas dagen later stuurt een voorlichter de studie alsnog. 

De wetenschappers voerden metingen uit bij drie kantoren: het hoofdkantoor van een groot voedingsconcern, een gemeentearchief en een kantoor van een technologiebedrijf. Op elke locatie werd één ruimte voorzien van planten en een andere, die als controle diende, niet. Kantoormedewerkers moesten voor het begin van het experiment aangeven hoe vaak ze zich de voorgaande drie maanden hadden ziekgemeld. 

Meldde bij het begin van het experiment 36 procent van de werknemers in de 'groene' ruimte zich het voorgaande kwartaal wel eens te hebben ziekgemeld, na drie maanden plantenblootstelling was dit gedaald naar 16 procent. Een daling van 20 procentpunt dus. Dat is wat anders dan 20 procent. Van 36 naar 16 procent is meer dan een halvering. 

'We durven die daling niet helemaal aan de planten toe te schrijven', zegt De Vries. Het zit hem dwars dat de bedrijven zelf bepaalden waar ze de planten plaatsten. Het is goed denkbaar dat ze die hebben neergezet in ruimtes waar toevallig veel mensen ziek waren. Die mensen konden immers het beste opbeurende planten gebruiken. 

En dan is er nog een probleem. Bij aanvang deden 119 mensen mee, en na 3 maanden 75. De onderzoekers weten niet waarom zoveel mensen zijn afgehaakt. 

Methodoloog Jelte Wicherts van de Universiteit van Tilburg heeft wel een idee. 'Misschien zijn de afhakers ziek geworden van de planten. Stel, je bent gestrest op het werk, en vaak ziek. En dan komt je werkgever met een plant aanzetten om het ziekteverzuim terug te dringen. Dan voel je je niet serieus genomen. Je pakt je spullen en vertrekt. Selectieve uitval kan uitkomsten enorm vertekenen. En de steekproef is erg klein. Dit project lijkt meer op een reclamestunt dan op wetenschap.'
Eindoordeel?
Het onderzoek rammelt. Dat planten ziekteverzuim terugdringen valt redelijkerwijs niet te concluderen uit deze studie.



