
de Volkskrant
25 februari 2017 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet.
Wij proberen de zin van de onzin te scheiden.
Deze week: Elk jaar overlijden 60 baby's rond de geboorte door roken in de zwangerschap.
Bij de aftrap van een nieuwe gezondheidscampagne horen harde cijfers die het doel nastrevenswaardig maken. En zo meldde Taskforce Rookvrije Start bij het begin van een nieuwe antirookcampagne afgelopen week in diverse media dat er elk jaar 'minstens 60 baby's' overlijden rondom de geboorte, omdat hun moeders doorrookten tijdens de zwangerschap. 

Klopt dat? Dat roken tijdens de zwangerschap slecht uitpakt voor de aanstaande baby, heeft de wetenschap allang bewezen. En jawel: de kans op babysterfte rondom de geboorte, de perinatale sterfte, neemt door roken ook toe. 

De vraag is dus niet óf er baby's overlijden door rokende moeders, maar of dat in Nederland neerkomt op minstens 60 extra overleden baby's per jaar. Voor de onderbouwing van dat cijfer heeft het RIVM gezorgd, zegt Noor Rikkers, vice-voorzitter van Rookvrije Start. De berekening gaat als volgt. Aanstaande moeders die roken, lopen een ruim anderhalf maal grotere kans op een dood kindje rondom de geboorte. Omdat bekend is dat ongeveer 1 op de 12 zwangere vrouwen doorrookt, valt met een standaardformule uit te rekenen hoeveel babysterfte is toe te schrijven aan het roken: dat zijn er inderdaad zo'n 60 tot 70. 

Dat getal is waarschijnlijk een onderschatting, omdat er misschien meer moeders tijdens de zwangerschap doorroken dan ze opgeven in vragenlijsten. Het cijfer zit bewust aan de lage kant, zegt volksgezondheidsonderzoeker Peter Achterberg. 'Als je het overschat, heb je binnen de kortste keren een aan de tabaksindustrie gelieerde expert in de krant die het dan weer onderuit haalt.' 

Overigens blijft de kans dat een baby rond de geboorte komt te overlijden vrij laag: krap 1 procent voor niet-rokende moeders en 1,3 procent voor rokende moeders. Rookvrije Start koos er bewust voor om niet van kansen te spreken, maar de absolute sterfgevallen te noemen. 'Het gaat ons erom dat geen van de ouders bij die zestig ongelukkigen per jaar wil horen', zegt voorzitter Clasien van der Houwen.
Aan moeders rook overlijden inderdaad 60 baby's per jaar.




