
de Volkskrant
17 februari 2018 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 4
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: brood voeren verkort de levensverwachting van eenden.
Van wie komt die claim?
Eenden gaan dood van brood eten: in plaats van de twintig tot dertig jaar die ze in het wild leven, halen ze in de stad er maar twee tot vier, volgens een gemeenteraadslid van de Partij voor de Dieren (PvdD) in een recent bericht van RTL Nieuws. Nieuw is de claim niet, hij duikt wel vaker op als er een discussie over het bijvoeren van watervogels woedt, in dit geval toen afgelopen week het meldpunt eendjes voeren werd geopend. Ook regionale bladen, Kidsweek en damesblad Flair noemden de claim.
Klopt het?
Waar het PvdD-raadslid haar bewering vandaan heeft, is niet duidelijk. Ze deed haar uitspraak alweer ruim een jaar geleden en zegt zich op 'meerdere dierenopvangcentra' te baseren. 

De claim verschijnt voor het eerst in Het Parool: een Amsterdamse wethouder beweert in 2009 dat wilde eenden wel 29 jaar oud worden, terwijl de brood-etende stadseenden soms 'maar twee jaar' leven. Volgens de stadsecoloog die de wethouder destijds adviseerde, was het een bewering zonder feitelijke onderbouwing die op dat moment 'rondzong'. 

Bioloog Kees Moeliker, tevens directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam en eendenkenner, gelooft er dan ook niets van. Voor wilde eenden in natuurgebieden is een gemiddelde levensverwachting van anderhalf jaar heel gewoon. Toevallig vermeldt zijn handboek wel een recordmeting van een 29-jarige eend. Misschien was dat wel de bron van het gerucht. Het betrof hoe dan ook een enkele geluksvogel, constateert Moeliker. 'Die-hards heb je altijd.' 

Het lijkt er dus niet op dat brood de levensverwachting van stadseenden verkort, al prijst Moeliker elke poging om het eens serieus te onderzoeken, zoals het nieuwe meldpunt doet. Tot Moelikers ergernis beweren sommige vogelopvangcentra dat brood ook slecht is omdat het mannetjeseenden ophitst, waardoor die massaal vrouwtjes gaan verkrachten. 'Wat een onzin', zegt de bioloog. 'Groepsverkrachtingen horen bij het natuurlijke gedrag van eenden. Ze doen het ook in de Biesbosch en Oostvaardersplassen waar ze geen brood krijgen.' 

Moeliker is voorstander van brood voeren: kleine beetjes kunnen geen kwaad en 's winters hebben de eenden baat bij extra voedsel. Bovendien is het voor kinderen een toegankelijke kennismaking met vogels. Net als de Vogelbescherming waarschuwt hij voor het dumpen van kilo's brood: het is mogelijk dat dat de waterkwaliteit verslechtert en ongedierte aantrekt.
Eindoordeel?
Het is onwaarschijnlijk dat eenden eerder doodgaan aan brood eten.



