
de Volkskrant
5 november 2016 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: plantjes kunnen als bomdetector dienen.
Als ergens het clichébeeld van knappe koppen en bollebozen nog past, dan is het bij de uitvinders van het beroemde Amerikaanse technologie-instituut MIT. Afgelopen week hebben ze spinazieplanten omgebouwd tot explosievendetectoren. Met een smartphone valt op afstand af te lezen of de plant naast een begraven mijn groeit. Wat handig, meldden NU.nl, diverse techsites en Engelstalige media als de BBC: zo zijn mijnenvelden makkelijker op te ruimen. 

Prachtig, maar MIT-onderzoekers komen vaker met opzienbarende kunstgrepen die achteraf niet haalbaar blijken; dat hoort nu eenmaal bij het vak der uitvinders. Dus: werkt die spinaziebomdetector? 

De wetenschap achter de uitvinding ziet er solide uit. De MIT-onderzoekers publiceerden alle details in het bekende vakblad Nature Materials. Het principe erachter is vrij simpel: uit een begraven mijn lekken sporen explosief materiaal in het grondwater, en dorstige planten drinken dat op. De Amerikanen hebben de planten - in dit geval spinazie, maar het kan bij elke soort - uitgerust met moleculen die infrarood licht uitstralen zodra ze in contact komen met dat restmateriaal. Dat werkt, in laboratoriumtesten. 

Maar buiten het lab, waar de echte bommen liggen? Dat ligt even anders. Om een plant om te bouwen tot bomalarm, moet iemand de detectiemoleculen direct in de stengel injecteren. In een mijnenveld wordt het lastig om voor dat klusje vrijwilligers te vinden. Daarnaast werkt het uitlezen matig: op meer dan een meter afstand lukt het niet meer, al zeggen de MIT-wetenschappers dat ze die afstand kunnen vergroten. 

De onderzoekers erkennen die onpraktische kant van de zaak, en zeggen in hun persbericht eerlijk dat ze gewoon een mooie techniek wilden laten zien. Deze bomdetector komt er dus waarschijnlijk niet, en dat zagen veel media over het hoofd. 





