
de Volkskrant
2 mei 2015 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Wat werd onlangs beweerd? De Bel-gische dioxinecrisis leidde tot zo'n 20.000 extra kankergevallen, blijkt uit nieuw onderzoek. Wat zegt de zoutkorrelcheck? Dat nieuwe on-derzoek bestaat helemaal niet. 
Over knuppels in het hoenderhok gooien gesproken. De Gentse hoogleraar Nik van Larebeke schudde heel België vorige maand wakker met zijn opfrisser over de dioxinecrisis van 1999. Kippen en eieren raakten toen besmet met dioxines, deze gifstoffen kwamen in de menselijke voedselketen terecht. Het gevolg, zegt Van Larebeke nu op basis van zijn nieuwe studie in kranten en op tv: 20.000 extra kankergevallen. 

Een vreemde uitspraak, eigenlijk. Ten eerste veroorzaken dioxines - een diverse groep gifstoffen - niet zomaar kanker, omdat ze geen dna-schade aanrichten. Ze verergeren hooguit al bestaande kankers en pas bij extreem hoge doses is er bij proefdieren sprake van spontane kankergevallen. 

De vraag is dus vooral of Belgen zo'n rottig hoge dosis aan dioxine hebben binnengekregen. Het antwoord is: nee. Alfred Bernard en Sébastien Fierens, twee toxicologen van de KU Leuven, hielden al voor de dioxinecrisis de gegevens bij en zagen vlak na het voedselschandaal geen verandering. Al zou de dosis hoger zijn uitgevallen, dan nog is de link met kanker onwaarschijnlijk: in het Italiaanse stadje Seveso knalde in 1976 de dioxinedosis tot wel honderd keer boven die van België, maar ruim dertig jaar later registreren wetenschappers er nog altijd geen extra kankergevallen. 

Wat Van Larebekes uitspraak van 20.000 extra kankergevallen als gevolg van de dioxinecrisis nog gekker maakt, is dat hij in de media zijn eigen nieuwe onderzoek als bewijs aanhaalt. Maar in zijn onderzoeksartikel staat geen woord over de dioxinecrisis. 

De studie zelf bewijst verder weinig. Van Larebeke vroeg een paar honderd mensen of ze aan kanker leden en mat bij hen de dioxineniveaus in het bloed. Daarmee toont hij vooral aan dat mensen die vlak bij industriële gebieden wonen, niet alleen iets vaker dioxine binnenkrijgen, maar óók vaker roken en van minder salaris en opleidingsniveau kunnen genieten. De grotere kans op kanker is bij hen dus niet zomaar aan dioxine toe te schrijven, en al helemaal niet gezien het uitblijven van kanker in het dioxine-rijke Seveso. 


