
de Volkskrant
28 juni 2016 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 RONALD VELDHUIZEN
Klopt dit wel? 
Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. 
Toch een beetje zonde van al die energie. Roepen we al jaren om het afschaffen van perverse prikkels in de financiële wereld en zetten we daarvoor zelfs ministers aan het werk, blijkt ineens dat een dikke bonus bankiers nauwelijks verleidt tot een slechte beslissing. Nee, of een bank met spaargeld en al instort, ligt vooral aan het karakter van de topmannen. Dat berichtten althans de Financial Times en ook deze krant afgelopen week naar aanleiding van de uitkomsten van een nieuw onderzoek. Met als conclusie: bonussen inperken helpt niet tegen nieuwe bankproblemen. 

De bron is een nog ongepubliceerde studie van Britse en Duitse economen. Gewapend met een stevige portie statistiek doen ze een poging het gedrag van 1.500 topmannen en hun bedrijfs- en bonuscultuur uit elkaar te peuteren. 

Of dat lukt, is maar de vraag, zegt Florian Peters, bedrijfseconomisch onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam in een reactie. 'Heel vaak zijn die effecten van karakter en beloningscultuur onlosmakelijk met elkaar verbonden.' 

Bovendien leggen de economen voor het bankierskarakter veel getallen vast, maar voor de beloningscultuur niet. Daardoor hebben de resultaten automatisch de neiging karakter als belangrijk te bestempelen. 

Zelfs als de cijfers standhouden, valt uit de studie niet te concluderen dat bonussen er niet toe doen, zegt Kilian Wawoe, organisatiepsycholoog aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en voormalig personeelsmanager bij ABN Amro. De studie keek enkel naar bonussen bij topmannen, maar het zijn juist de forse extraatjes voor de werknemers die ertoe doen. 

'Wat je ziet, is dat de topman een absurd en riskant doel stelt en zijn personeel dat doel tegen beter weten in nastreeft, omdat het daarvoor een bonus krijgt. De grootste schandalen van de afgelopen tien jaar gebeurden daarom juist ónder de top, bij handelaren in het bijzonder.' 

Tot slot wijst Wawoe erop dat de problemen in de financiële sector veel ingewikkelder zijn dan alleen het gedrag van topmannen of hun bonussen. 'Je moet naar het hele systeem kijken en daar doet dit onderzoek geen recht aan.' 





