
De apk-keuring en het verkeer 'Nederland heeft de minste verkeersslachtoffers van Europa' 'Mankementen zijn zelden de oorzaak van ongevallen' Grotendeels waar; 
NRC.NEXT
20 juni 2012 woensdag
Section: Op de hoogte
 Freek Schravesande
Nederland behoort volgens internationale vergelijkingsstudies naar verkeersveiligheid tot de zogenoemde SUN-landen (Sweden, United Kingdom, the Netherlands). Dit zijn de drie veiligste landen van Europa. Ze dienen als voorbeeld voor de andere landen wegens hun maatregelen op het gebied van snelheidsovertredingen, gordelgebruik, rijden onder invloed en veiligheid op de weg, zo staat in de SWOV-Factsheet van oktober 2011, een overzicht van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid.
Maat voor de vergelijking is mortaliteit: het aantal verkeersdoden per miljoen inwoners. Daarbij is een verkeersdode iemand die binnen een maand overlijdt aan de gevolgen van een verkeersongeval. Dit is de meest bruikbare en betrouwbare maat voor internationale vergelijkingen, zegt SWOV-directeur Fred Wegman, tevens hoogleraar verkeersveiligheid aan de TU Delft. Teller (doden) en noemer (inwoners) worden in alle landen goed geregistreerd.
Met 38 doden per miljoen inwoners stond Nederland op deze index in 2010 op plaats vier, achter Zweden (28), het Verenigd Koninkrijk (30) en Malta (37). Malta scoort hoog, maar telt zo weinig inwoners dat de aantallen flink fluctueren en dus weinig zeggen. Vorig jaar kwamen in het Nederlandse verkeer 661 mensen om, in 2010 waren dat er 640. De helft was inzittende van een auto, een kwart was fietser en een kleiner deel voetganger.
Een andere relevante maatstaf is het aantal verkeersdoden per gereden kilometer. Deze houdt ook rekening met verschillen tussen landen in motorisatiegraad, waarbij gereden kilometers wordt gemeten door het voertuigpark van een land te vermenigvuldigen met de gemiddeld gereden afstand van een voertuig. Volgens deze maatstaf staat Nederland op plaats drie, achter Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Maar helemaal betrouwbaar is deze maatstaf niet, zegt Wegman. Het aantal kilometers wordt niet in elk land goed geregistreerd, bovendien houdt de index geen rekening met het aantal kilometers afgelegd per fiets - voor Nederland niet onbelangrijk.
CDA'er De Rouwe had het over 'verkeersslachtoffers', niet over verkeersdoden. Om zijn uitspraak te controleren, zouden we dus ook naar het aantal gewonden moeten kijken. Een betrouwbare internationale vergelijking van het aantal gewonden bestaat echter niet. Landen hanteren verschillende definities van verkeersgewonde en er is vaak sprake van onderrapportage: is de politie ervan op de hoogte? Is er een ongevallenformulier? Overal zie je volgens Wegman andere praktijken. Ook in Nederland, waar in 2010 naar schatting ruim 19.000 mensen door het verkeer in het ziekenhuis belandden, is de meting volgens Wegman onvoldoende nauwkeurig.
De vraag is of Nederland internationaal anders zou scoren als we ook gewonden zouden meetellen. Nederland telt relatief veel fietsers en bekend is dat op tweewielers (fietsers, snor/bromfietsers en motoren) relatief veel gewonden vallen. Tegelijkertijd telt Nederland weer minder motorfietsers dan bijvoorbeeld Zuid-Europa. Onduidelijk is waar dat per saldo toe leidt.
Om te bepalen of Nederland inderdaad de minste verkeersslachtoffers van Europa telt, kunnen we ons dus alleen baseren op verkeersdoden. Volgens die maatstaf behoort Nederland tot de landen met de minste slachtoffers, al duldt het Zweden en het Verenigd Koninkrijk voor zich. Next.checkt beoordeelt de bewering daarom als grotendeels waar.
 
Twee stellingen van CDA'er Sander De Rouwe over de invloed van de apk-keuring op verkeersveiligheid
