
de Volkskrant
11 oktober 2014 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Wat werd onlangs beweerd? Vrouwen nemen dommere besluiten wanneer ze ongesteld zijn. Wat zegt de zoutkorrelcheck? Tot een hormoonkalender zal het voor topvrouwen heus niet komen. 
Wij mannen wisten het natuurlijk allang. Die ruimtewezens van de planeet Venus zijn niet te vertrouwen. Elke maand dat gerommel in de eierstokken met wiebelende hormonen, zoiets gaat niet ongemerkt voorbij. 

Eindelijk wordt nu dat beeld vanuit het hol van de leeuwin bevestigd. Maryam Matar, een vooraanstaande én vrouwelijke arts-onderzoeker in de Verenigde Arabische Emiraten, adviseerde afgelopen maand alle vrouwen om geen belangrijke besluiten te nemen vlak voor de menstruatie. Dan piekt het hormoon oestrogeen. 'Alle beslissingen die ik heb genomen en waarvan ik spijt heb, kunnen direct worden gekoppeld aan mijn oestrogeengehalte', zei ze. 

Juist. Het eerste opvallende aan Matars uitspraak is dat ze die geheel op haar eigen ervaring stoelt. Ze haalt geen onderzoek aan dat haar gelijk zou geven. Dat wil niet zeggen dat zulk onderzoek niet bestaat. Integendeel: wetenschappers proberen al tientallen jaren de maandelijkse hormoonavonturen van vrouwen te koppelen aan hun gedrag en denkvermogen. 

Over dat onderzoek is van alles te zeggen. Eerst dit: er is geen ontkomen aan dat ons gedrag enigszins door hormonen wordt beïnvloed. Talloze stofjes en hersencellen zijn er gevoelig voor, dat is nu wel zeker. 

De vraag is alleen hoeveel dat dan uitmaakt. Hier is het plaatje allesbehalve eenduidig. Uit een aantal studies blijkt dat oestrogeen totaal geen effect heeft bij belangrijke besluiten, zoals risicovolle geldspellen. Thomas Buser van de Universiteit van Amsterdam (UvA) ontdekte wel zo'n effect: hij zag dat vlak voor de eisprong - de periode die Matar gevaarlijk voor besluiten noemt - vrouwen risico vermijden. Uit onderzoek van Elizabeth Hampson in het tijdschrift Psychoneuroendocrinology blijkt dat vrouwen in dezelfde periode iets beter presteren tijdens geheugentaken. 

Risico mijden en een beter geheugen, dat klinkt nou niet gelijk als een recept voor rampzalige beslissingen en groot zijn de effecten sowieso niet. De vraag is dus eigenlijk: wat bezielde Maryam Matar precies toen ze haar opmerking de wereld in slingerde? Aan haar hormonen zal het vast niet gelegen hebben. 
