
de Volkskrant
14 oktober 2017 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 4
 TOMAS VAN DIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: Bij hevige smog in Parijs adem je dezelfde lucht in als iemand die acht sigaretten rookt in een dichte kamer.
Van wie komt die claim?
Parijs was één dag een walhalla voor fietsers en voetgangers. De stad kende op 1 oktober een autovrije zondag in de strijd tegen smog. NOS-correspondent Frank Renout legde die avond in het NOS Acht Uur Journaal uit dat dit geen overbodige luxe was: 'Als je in Parijs loopt op een dag dat er hevige smog is, adem je dezelfde lucht in als iemand die acht sigaretten rookt in een dichte kamer.' Hoelang je buiten moet rondlopen om dezelfde dosis schadelijke deeltjes in te ademen, zei Renout niet.
Klopt het?
Renout laat weten dat de informatie komt uit een artikel in Le Monde uit 2014, La pollution à Paris aussi nocive que le tabagisme passif. De NOS blijkt passief roken (meeroken) te hebben verward met actief roken. 

De atmosfeer boven Parijs was op 13 december 2013 even vies als de lucht in een gesloten kamer waarin acht mensen een sigaret hebben staan paffen, zo berichtte Le Monde op basis van een studie van het onderzoeksinstituut Centre national de la recherche scientifique (CNRS). 

Renout geeft per mail toe dat zijn uitspraak niet klopt. 'Iemand aan het bureau in Hilversum had die tekst geschreven. Omdat ik gehaast was, heb ik hem niet tot achter de komma gecontroleerd. De tekst is inderdaad niet exact juist vertaald. De intentie ervan is wel goed: je ademt ontzettend veel troep in.' 

Niet exact juist? Volgens Jean-Baptiste Renard van het CNRS is dat een understatement. 'Roken is vele malen schadelijker dan meeroken', zegt hij. Renard was de bron van het stuk in Le Monde. 

In mei 2013 begon zijn instituut een meetcampagne. Met een nieuw instrument brachten Renard en zijn collega's het aantal fijnstofdeeltjes van 0,2 tot 1 micrometer in kaart in de atmosfeer boven Parijs. De hoogste piek in anderhalf jaar tijd maten ze op 13 december 2013: zes miljoen fijnstofdeeltjes per liter. 'Met enkele collega's hebben we gekeken hoeveel sigaretten we moesten roken in een kamer van 20 vierkante meter om die vervuiling te evenaren', zegt Renard. 'Dat waren er acht.' 

Maar kun hiermee zeggen dat de luchtverontreiniging op die dag even schadelijk was voor de gezondheid als de lucht in dat rookhok? Smog en sigarettenrook hebben niet dezelfde samenstelling. Zo bevat sigarettenrook veel kankerverwekkende nitrosamines die je in veel mindere mate verwacht in smog. 'Je kunt de gezondheidseffecten inderdaad niet een op een vertalen', beaamt Renard. 'Ik deed die uitspraak om mensen wakker te schudden.'
Eindoordeel?
In Parijs rondlopen op een dag met hevige smog zal niet gezond zijn, maar het is niet te vergelijken met het roken van acht sigaretten.



