
de Volkskrant
29 juni 2019 zaterdag
Section: Boeken en wetenschap; Blz. 25
 COR SPEKSNIJDER
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: een man in Friesland is door een spin in zijn penis gebeten.
Klopt dit wel
Van wie komt die claim?
Vincent Kalkman, verbonden aan EIS Kenniscentrum Insecten en libellendeskundige bij Naturalis in Leiden, meldde het op Nature Today, een site voor natuurnieuws. Onder de kop: 'Stalmuursluiper bijt man in eikel'. Verscheidene media namen het bericht over.
Klopt het?
Alles wat we over het incident weten komt van Kalkman. De gebeten man wil niet door media worden benaderd. Details over het voorval, dat zich eerder deze maand afspeelde, zijn er nauwelijks. We moeten dus afgaan op de woorden van Kalkman. Die zegt dat alles wijst op een serieuze melding. Volgens hem is er geen reden om te twijfelen aan de informatie die bij EIS binnenkwam. 'De man komt over als iemand die het gewoon opmerkelijk vond wat er gebeurde en ons daarom benaderde.' 

De man is 's nachts gebeten, terwijl hij lag te slapen. Hij voelde een beetje pijn tijdens de beet en daarna een lichte irritatie. Verder waren er geen lichamelijke gevolgen. De man wist de 'dader' te vangen, maakte hem dood en stuurde het beestje op naar EIS. 

Bij het kenniscentrum stelden deskundigen vast dat het ging om een stalmuursluiper, een kleine spinnensoort uit de familie van de bodemjachtspinnen. Dat zijn spinnen die geen web maken om kleine beestjes te vangen, maar zelf op jacht gaan naar een prooi. Net als bijna alle Nederlandse spinnen heeft deze spin gif om zijn prooi te verlammen. De stalmuursluiper is een spinnetje van zo'n 10 millimeter dat in Nederland wijdverspreid is en vooral binnenshuis leeft. Hij is vooral 's nachts actief. 

Kalkman zegt dat hij besloot het voorval wereldkundig te maken omdat het gaat om een opmerkelijke en grappige gebeurtenis en om nog eens te wijzen op het onschuldige karakter van inheemse Nederlandse spinnen. Een van de grootste gezondheidsproblemen wordt veroorzaakt door de mens zelf, schrijft hij op Nature Today. 'Een bovenmatige angst voor spinnen maakt het leven voor sommige mensen flink lastig.' 

In Nederland komen geen spinnen voor die schadelijk zijn voor de gezondheid, stelt Kalkman. 'Ze zijn over het algemeen klein en kunnen geen wonden veroorzaken. Er zijn wel spinnen die een beetje gif kunnen injecteren. Daar hebben mensen normaal geen last van.' 

Het voorval in Friesland is zeer uitzonderlijk. Volgens Kalkman is het insect waarschijnlijk in de knel gekomen en heeft het uit reflex gebeten. Nooit eerder is bij EIS een melding gedocumenteerd van een bijtende stalmuursluiper. 

Ook spinnendeskundige Peter van Helsdingen, gastonderzoeker bij Naturalis, wijst op het uitzonderlijke karakter van de melding uit Friesland. Nooit eerder heeft hij gehoord dat een stalmuursluiper een mens heeft gebeten. Maar uitsluiten kan hij het niet.
Eindoordeel?
Of de man in Friesland daadwerkelijk door een spin is gebeten, is niet te controleren. De melding klink wel geloofwaardig. Er lijkt geen reden voor de man of voor EIS om het voorval te verzinnen.



