

NRC.NEXT
22 juni 2016 woensdag


Section: in het nieuws; Blz. 6-7
 Gretha Pama

Dat schreef columnist Arjen Fortuin vrijdag 17 juni in NRC. 
De aanleiding 
In het Boekenkatern van NRC wijdde Arjen Fortuin vrijdag 17 juni zijn column aan het papieren boek. Dat zou weer helemaal terug zijn, las hij op steeds meer plekken. Hij geloofde het niet zo: ,,Nadat ze jarenlang unisono beweerden dat er aan de toekomst van het boek geen snipper papier meer te pas zou komen, papegaait men nu collectief over de wederopstanding van het papieren boek. Zelfs in de VS groeit de markt aan e-books niet meer! Daar moet u zich overigens geen glorieuze renaissance van de leescultuur bij voorstellen: de groei van het papieren boek wordt vrijwel geheel veroorzaakt door de opkomst van, jawel, het kleurboek voor volwassenen." 
Waarop is het gebaseerd? 
De uitspraak, zegt Arjen Fortuin, is gebaseerd op het boekenblog van de Amerikaanse Jane Friedman, uitgever en universitair docent. Dat blog is invloedrijk, het heeft 180.000 bezoekers per maand. In het artikel The myth of print coming back and bookstores on the rise komen we een grafiek tegen over de verkoop van kleurboeken voor volwassenen in de VS, die een enorme piek laat zien: 1 miljoen verkocht in 2014, 12 miljoen in 2015. Jane Friedman schrijft: ,,De toename is zo dramatisch, dat alleen kleurboeken al de toegenomen verkoop van papieren boeken in dat jaar verklaren. Wat verwacht u dat er gaat gebeuren als die interesse weer bekoelt?" 
En, klopt het? 
Jane Friedman haalt een interview in The New York Times aan met CEO Ron Boire van de Amerikaanse boekwinkelketen Barnes & Noble, waarin hij vertelt hoe zijn keten door het hele land kleurdagen organiseert om meer mensen naar de winkels te trekken. Die boekwinkels verkopen intussen ook alles wat je nodig hebt om te kleuren.  ,,De macrotrend is fysieke interactie met spullen", zegt Boire in het interview. De grote verkoopsuccessen voor Barnes & Noble: het nieuwe album 25 van Adele en kleurboeken voor volwassenen. 
Daarnaast baseert Jane Friedman zich op gegevens van Nielsen, een internationaal bedrijf dat consumentenonderzoek doet in meer dan 100 landen. We vragen hen om het onderliggende, in de VS uitgevoerde onderzoek,  Year in Books 2015 heet het. Daarin staan behalve dezelfde cijfers (1 miljoen kleurboeken in 2014, 12 miljoen in 2015) nog veel meer wetenswaardigheden over al die verkochte kleurboeken. 
Werden er in 2014 nog zo'n 300 kleurboeken voor volwassenen uitgegeven in de VS, in 2015 waren dat er al 2.000. Absolute bestsellers: Secret Garden (765.000 verkocht) en Enchanted Forest (675.000) van Johanna Basford. Ze verkochten vooral goed in de wintermaanden (november, december). Wie de kleurboeken kochten? Vooral vrouwen (70 procent) en dan weer vooral jonge vrouwen: de groep 18-29 jaar was met 30 procent oververtegenwoordigd. 
In het onderzoek kun je ook het totale verkoopcijfer van papieren boeken vinden. In de VS steeg dat van 635 miljoen exemplaren in 2014 naar 653 in 2015, een verschil van 18 miljoen. De toename van het aantal kleurboeken voor volwassenen bedroeg dus bijna tweederde daarvan, 11 miljoen. 
Conclusie 
Arjen Fortuin baseerde zijn uitspraak op het boekenblog van Jane Friedman. Zij schrijft dat ,,alleen kleurboeken" de toegenomen verkoop van papieren boeken in de VS in 2015 verklaren. Dat is wat kort door de bocht: in het onderliggende onderzoek staat dat de toename 18 miljoen boeken bedroeg, waarvan 11 miljoen kleurboeken. Arjen Fortuin is nauwkeuriger door te schrijven dat de groei van het papieren boek in de VS in 2015 ,,vrijwel geheel" komt door de opkomst van het kleurboek voor volwassenen. Dat is waar.  
 