
de Volkskrant
3 juni 2017 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 GERARD REIJN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: Het aandeel duurzame energie in Nederland stijgt nauwelijks.
Van wie komt die claim?
Van het CBS, in een persbericht over de hoeveelheid hernieuwbare energie die Nederland in 2016 gebruikte. Trouw opende de krant ermee, en ondermeer RTL concludeerde dat de afspraken in het Energieakkoord nu 'onhaalbaar lijken'. In 2020 moet volgens het Energieakkoord 14 procent van alle energie hernieuwbaar zijn. 

Hernieuwbare energie komt van de wind of de zon, uit aardwarmte of uit biomassa zoals hout en biodiesel. In 2015 was volgens het CBS 5,8 procent van alle energie (elektriciteit, warmte, autobrandstof) hernieuwbaar, vorig jaar 5,9 procent. Dit cijfer is van groot belang, want het klimaatbeleid is gebaseerd op het gebruik van minder fossiele, en meer hernieuwbare energie.
Klopt het?
Het gebruik van zonne- en windenergie groeide sterk, met 20 procent. E)n categorie kromp juist sterk: van biobrandstof in benzine en diesel. Daarvan werd 20 procent minder verbruikt. Dat is raar want die bijmenging is wettelijk geregeld. In 2015 moest er 6,25 procent worden bijgemengd, in 2016 7 procent, en uiteindelijk in 2020 10 procent. De verkochte hoeveelheid lijkt simpel te meten: neem gewoon 7 procent (voor 2016) van alle aan de pomp verkochte brandstof. 

Maar zo werkt het niet. Oliemaatschappijen zijn wettelijk verplicht voldoende biobrandstoffen te leveren, maar hoeven niet aan te tonen dat die daadwerkelijk bij de tankstations zijn beland. Er kan dus biobrandstof naar het buitenland gaan, of naar andere toepassingen buiten het transport. De handelsstromen in kaart brengen blijkt heel moeilijk - het CBS maakt daarom een inschatting van het verbruik van biobrandstoffen voor vervoer, en meldt daarbij dat het eigen cijfer een onzekerheid kent van 20 procent, een gegeven dat niet op de website wordt vermeld maar alleen in een persbericht. 

De gemelde daling van 20 procent in biobrandstof kan in werkelijkheid net zo goed een stijging zijn. Of een halvering. 

Door die onzekerheid worden alle cijfers over duurzame energie mistig. Het gebruik van duurzame energie groeide niet met 5 procent, zoals het CBS stelt, maar met tussen 0 en 8 procent. Het marktaandeel van 'duurzaam' in 2015 was niet '5,8 procent', maar globaal tussen 5,5 en 6,2 procent. En in 2016 niet '5,9 procent' maar iets tussen 5,6 en 6,3 procent.
Eindoordeel?
Het marktaandeel van duurzame energie kan fors zijn gestegen, van 5,5 naar 6,3 procent. Of hard gedaald, van 6,2 naar 5,6 procent. Of iets daar tussenin. 





