
de Volkskrant
24 juni 2016 vrijdag
Section: Ten Eerste; Blz. 10
 JOOST DE VRIES
Klopt dit wel? '130 even veilig als 120' 
De Telegraaf stelde donderdag, tot vreugde van de VVD, dat 130 rijden niet tot meer ongelukken leidt dan 120 rijden. Klopt dat? 
De VVD voerde in 2010 succesvol campagne met de belofte om de maximumsnelheid op de snelwegen te verhogen naar 130 kilometer per uur. Inmiddels geldt het nieuwe maximum op 61 procent van de snelwegen. Weggebruikers zijn in meerderheid tevreden over de verhoogde snelheid, blijkt uit rapportages die het ministerie van Infrastructuur en Milieu elke vier maanden publiceert. En tot en met 2014 nam het aantal dodelijke ongelukken niet toe. 

In 2015 echter vielen opeens 32 doden op de 130-wegen tegenover 10 doden in 2014, terwijl het aantal 130-trajecten dat jaar nauwelijks werd uitgebreid (van 58 naar 60 procent). In totaal, alle wegen bij elkaar opgeteld, steeg het aantal verkeersdoden met 51. 'Het is niet aan te geven of met deze stijging sprake is van een eenmalige piek', schreef minister Schultz van Infrastructuur aan de Kamer. Ze had niet genoeg data om conclusies te kunnen trekken. 

De Volkskrant vroeg bij de politie gegevens op van ongelukken op 130-wegen sinds 2012. De data bieden een interessant overzicht van type ongelukken, tijdstip, wel of geen verlichting, of een hert of een voetganger overstak of dat de bestuurder tegen een boom was gebotst. Maar helaas kon de politie geen vergelijkingsmateriaal verschaffen uit voorgaande jaren, toen 120 op diezelfde wegdelen nog het maximum was. 

De politie publiceerde de data online en schreef in een korte toelichting: 'Uit het document kan niet geconcludeerd worden dat er een stijging van aanrijdingen op 130 km-wegen valt waar te nemen.' Waarop De Telegraaf concludeerde: '130 is even veilig als 120.' 

Hoogleraar en verkeersexpert Bert van Wee van de Technische Universiteit in Delft vindt elke conclusie voorbarig. 'De aantallen zijn te klein om harde conclusies uit te trekken.' Van Wee leverde in 2011 input voor een verkennende studie van Rijkswaterstaat naar de effecten van de snelheidsverhoging. Hij concludeerde op basis van eerdere onderzoeken dat een verhoogde snelheid leidt tot meer doden. 'Bij grotere snelheidsverschillen neemt de kans op ongevallen toe en de klap is harder.' 

Rijkswaterstaat rapporteerde dan ook dat het aantal verkeersdoden met 3 tot 7 slachtoffers zou stijgen, maar dit effect kon 'meer dan gecompenseerd' worden met extra veiligheidsmaatregelen. Al met al woog de iets kortere reistijd op tegen 'de negatieve effecten op brandstofgebruik, veiligheid en milieu', was destijds het oordeel. 

Sinds in april de cijfers van 2015 verschenen, moest de minister in verschillende brieven aan de Kamer toegeven dat ze de stijging van het aantal doden niet kan verklaren. 'Er zijn vele factoren die een rol kunnen spelen bij een ongeval. Vaak is sprake van een samenloop van meerdere oorzaken zoals snelheid, smartphone-gebruik, vermoeidheid, weersomstandigheden, etc.' 

Om dezelfde reden zijn de politiedata te beperkt voor harde conclusies, concludeert ook de politie zelf. Het wachten is op nieuw onderzoek van Rijkswaterstaat dat in de maak is. 





