

NRC.NEXT
15 juni 2016 woensdag


Section: Binnenland; Blz. 1

Dat zei Vaticaankenner Stijn Fens in radioprogramma De Ochtend 
De aanleiding 
Vrijdag is het Europees kampioenschap voetbal begonnen in Frankrijk. Naar aanleiding daarvan poneerde publicist, Vaticaan-kenner en ,,huisdeskundige" van radioprogramma De Ochtend Stijn Fens de stelling dat katholieken met meer verbeeldingskracht en creativiteit voetballen. En met meer resultaat: ,,Katholieke landen", zei Fens, worden vaker voetbalkampioen dan niet-katholieke landen. We checken zijn uitspraak: ,,Statistisch is de kans het grootst dat een katholiek land het EK wint."   
Waar is het op gebaseerd? 
Fens heeft eenvoudigweg naar de resultaten van de landentoernooien gekeken: het Europees kampioenschap en het Wereldkampioenschap, die elkaar elke twee jaar afwisselen. En hij las een artikel van Nicholas Farrell uit 2012 (op de site Taki's Magazine), die zich onder de brutale kop 'The Holy Roman Church of Football' afvraagt: waarom zijn katholieken zo goed in voetbal en zo slecht in het inrichten van staat en economie? 
Fens zegt telefonisch dat hij zijn opmerking voluit meent en: ,,Volgens mij heb ik in grote mate gelijk." Hij legt een verband met ,,het gevoel voor schoonheid en mysterie" dat katholieken, ,,meer dan hun reformatorische broeders en zusters in de loop der eeuwen hebben weten te behouden".  
We vragen hem wat eigenlijk 'katholieke landen' zijn. Is het orthodoxe Griekenland (EK-winnaar in 2004) ook een soort van katholiek? En Tsjechoslowakije anno 1976 (de penalty van Panenka: schoonheid en mysterie), was dat vooral atheïstisch communistisch? Of domineerde de katholieke invloed van de eeuwen daarvoor nog de cultuur? ,,Ja, soms hangt het erom", zegt Stijn Fens. ,,Ik heb het over de overheersende cultuur in een land." 
En, klopt het? 
De historische cijfers van het wereldkampioenschap voetbal zijn overdonderend in het voordeel van de katholieke landen. Twaalf van de zeventien keer dat het WK sinds de Tweede Wereldoorlog is gehouden, kreeg het toernooi een 'katholieke' winnaar. Van de vijf landen die twee keer of vaker een WK wonnen, zijn er vier overwegend katholiek: Brazilië (5 keer), Italië (4 keer) en Uruguay en Argentinië (allebei 2 keer). En het vijfde land is Duitsland, waar de invloed van Bayern München uit het katholieke Beieren meestal groot is. 
Maar de geschiedenis van het WK hoeft nog niks te zeggen over het EK. De UEFA organiseert dit kampioenschap sinds 1960 om de vier jaar, tussen de wereldkampioenschapsjaren in. In dit toernooi is de katholieke dominantie minder groot. Van de veertien tot nog toe georganiseerde EK's werden er zeven gewonnen door een ondubbelzinnig katholiek land. Slechts drie keer won een overduidelijk niet-katholiek land. ,,Dat maakt de prestatie van Nederland in 1988 des te bewonderenswaardiger", vindt Fens. 
Van de huidige 24 deelnemende landen, is de helft cultureel katholiek te noemen - en dan tellen we Duitsland niet mee, hoewel zes van de elf spelers in de basisopstelling van zondag katholiek waren. In beginsel zouden er dus gelijke kansen moeten zijn. Maar de eerste resultaten van 2016 geven Fens alvast gelijk. Katholiek Frankrijk verslaat de Roemenen. RK Kroatië verslaat de islamitische Turken. De Zwitsers met hun Helvetiaanse Garde verslaan de atheïstische Albanezen. Polen-Noord Ierland (1-0) had in dit verband net zo goed gelijk kunnen eindigen. Hetzelfde geldt voor Spanje-Tsjechië en Italië-België. Aan katholieke zijde verloor alleen Slowakije van Wales. 
Conclusie 
Op historische gronden is de kans dat een cultureel overwegend katholiek land het EK wint groter. Wij beoordelende de stelling als: waar. 
Bas Blokker  
 