
de Volkskrant
6 juli 2019 zaterdag
Section: Boeken en wetenschap; Blz. 27
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: jongeren worden roekeloos in bed door de hpv-prik.
Klopt dit wel
Van wie komt die claim?
Losbandigheid. Dat is wat volgens sommigen onze jeugd te wachten staat, nu de Gezondheidsraad adviseert alle kinderen vanaf 9 jaar in te enten tegen het seksueel overdraagbare hpv-virus, dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Zo stelt de christelijke patiëntenvereniging NPV dat de prik een vrijbrief geeft om erop los te seksen. 'Op deze wijze faciliteer je als overheid promiscue gedrag bij kinderen onder het mom van gezondheid', twittert de organisatie. Dat jongeren vanwege de inenting met seks meer risico's nemen, denken twijfelende ouders ook weleens. Daarop wijst Brits vragenlijstonderzoek van Laura Marlow.
Klopt het?
In de praktijk lijkt het er niet op dat jongeren hun seksgedrag laten afhangen van zo'n inenting. Nederlandse gevaccineerde meisjes zeggen geen grotere risico's te nemen, constateerde Robine Donken na haar enquête-onderzoek. 

De soa-cijfers wijzen daar ook op. De hpv-prik beschermt namelijk niet tegen andere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's). Dus als jongeren na zo'n vaccinatie besluiten om vaker te vrijen met anderen, zouden ze ook vaker soa's moeten oplopen zoals chlamydia en gonorroe. Maar dat gebeurt niet, schrijft de Amerikaanse epidemioloog Monica Kasting. Zij nam twintig studies onder de loep en vond geen enkele aanwijzing dat hpv-gevaccineerde meisjes meer soa's hebben dan ongevaccineerde meisjes. 

De angst voor riskant seksgedrag is een 'schijnargument van alle tijden', vindt hiv- en soa-hoogleraar Jan van Bergen van het Amsterdam UMC. Dat beaamt zijn collega Henry de Vries, hoogleraar huidinfecties en betrokken bij het Gezondheidsraadadvies over hpv. 'Zodra er medische interventie op het gebied van seks beschikbaar komt, wordt al snel geroepen dat het promiscue maakt. Dat zag je bij antibiotica tegen syfilis en ook bij de anticonceptiepil.' Die laatste bleef zelfs tot 1999 verboden in Japan, vertelt De Vries, uit angst voor al te losbandige vrouwen, wat de verspreiding van hiv en soa's zou verergeren. 

Die houding onthult een dubbele moraal, vindt Rutgers-seksuoloog Yuri Ohlrichs. 'Meiden moeten voor hun reputatie aan een veel hogere standaard voldoen dan jongens', zegt hij. 

Een plotselinge explosie aan losbandigheid verwacht Ohlrichs niet zomaar. 'Eigenlijk doen we het qua seksuele gezondheid in Nederland hartstikke goed', zegt hij. 'De meerderheid van de jongeren vrijt de eerste keer veilig.' Jongeren begrijpen waarschijnlijk prima dat de hpv-vaccinatie geen bescherming biedt tegen andere soa's, voegt expert Van Bergen toe. 'Het middel is nooit als soa-preventie weggezet.'
Eindoordeel?
Er zijn geen aanwijzingen dat jongeren na de hpv-prik aan losbandigere seks doen, of er extra sekspartners op nahouden.



