
de Volkskrant
11 mei 2017 donderdag
Section: Ten Eerste; Blz. 16
 PIETER HOTSE SMIT
klopt dit wel?
Van wie komt de claim?
Als IS-strijders peppillen nodig hebben om dagen achtereen te kunnen vechten, dan bellen ze met Brunssum. Althans, dit zou de argeloze nieuwsconsument kunnen opmaken uit de berichtgeving woensdagochtend door De Telegraaf en de NOS. 

'Jihad-lab in Limburg - Schuur in Brunssum vol peppillen voor IS-strijders', concludeert De Telegraaf op de voorpagina. 'Jihadpillen' gevonden in groot drugslab in Brunssum, opende de NOS de website. De aanleiding voor de berichten is de politie-inval op 5 april in een Limburgse drugslab (in Brunssum), waar zogenoemde captagonpillen zijn gevonden, meldde de politie dinsdag in een persbericht.
Klopt het?
Over de captagonpil, met de werkzame stoffen amfetamine en cafeïne, wordt in internationale media al jaren geschreven dat deze als pepmiddel wordt gebruikt door strijdende partijen in het Midden-Oosten. De BBC portretteerde in 2015 meerdere jihadstrijders die vertellen over de drug. Ook het Trimbos-instituut gaat ervan uit dat captagonpil wordt gebruikt in oorlogen in het Midden-Oosten. 

Tot halverwege de jaren tachtig werd het middel - ook in Nederland - voorgeschreven tegen adhd en depressies. 'Maar zoals vaker bij medicijnen kwamen bijwerkingen aan het licht', zegt Daan van der Gouwe van het Trimbos-instituut, dat onderzoek doet naar de Nederlandse drugsgebruiker. 'Onder meer dat het verslavend is.' 

In Nederland is momenteel geen markt voor de pillen, en volgens Van der Gouwe is ook geen nieuwe captagontrend zichtbaar onder drugsgebruikers. 'Er zijn genoeg vergelijkbare middelen die gemakkelijker te krijgen zijn, zoals ritalin, concerta en speed (amfetamine) zelf.' De onderzoeker van het Trimbos noemt het zelfs zeer onwaarschijnlijk dat de pillen in Brunssum voor de West-Europese markt bestemd waren. Ook politiewoordvoerder Thomas Aling spreekt van een 'bijzondere vondst', die ze 'niet vaak aantreffen' in Nederland. 

Het is dus aannemelijk dat de pillen uit Brunssum voor de export zijn. Maar jihadpillen? Die sprong is wel erg snel gemaakt. In oorlogsland Syrië worden geregeld grote hoeveelheden onderschept, maar dat gebeurt ook in het uitgaansleven in omringende landen die niet in oorlog zijn. Zoals Saoedi-Arabië en Dubai. Verder is bekend dat in Bulgarije een markt is voor de pillen, weet het Trimbos-instituut. 

De pillen uit het Midden-Oosten, laat staan die uit Brunssum, zijn dus niet automatisch gemaakt om 'strijders langdurig wakker te houden'. Of, zoals politiewoordvoerder Aling zegt: 'We weten dat het middel wordt gebruikt in het Midden-Oosten als pepmiddel, maar dat is het dan ook.' En, zoals in de laatste zinnen van het persbericht staat - waar De Telegraaf zich op baseerde: 'Het is onbekend of deze pillen waren bestemd voor het Midden-Oosten. De politie onderzoekt dit.' 

Maar stel nou dat de pillen uit Limburg inderdaad achter op de tong van IS-strijders belanden, maakt dit de schuur in Brunssum dan een 'jihad-lab'? Niet echt. Het betreft vooral een ordinair drugslab waar, naast 'ongeveer 2.000 captagonpillen', ook (bestanddelen voor) andere drugs zijn aangetroffen. Zoals 20 kilo mdma, goed voor ruim 130 duizend xtc-pillen, rekent Van der Gouwe van het Trimbos uit. De grootste vondst was 60 kilo amfetamine, inderdaad het hoofdbestanddeel van captagonpillen, maar het middel wordt ook in Nederland op diverse manieren ingenomen als drug.
Eindconclusie
Het is op z'n minst voorbarig om te concluderen dat Limburg een 'jihadlab' huisvestte dat 'IS-' of 'jihadpillen' produceerde. De politie arresteerde in april twee verdachten in de zaak en zoekt nog naar twee anderen. Vermoedelijk kunnen zij ophelderen of Brunssum inderdaad leverde aan 'moordmachines'. 

n Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. 

n Vandaag: Opgerold Brunssums drugslab maakte 'jihadpillen' voor 'moordmachines' van IS.

, 

 
Captagon is in trek bij IS, maar ook als recreatiedrug.

