
de Volkskrant
23 januari 2016 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: 70 procent van de Nederlanders ervaart vloeken als hinderlijk. 
Het is oppassen geblazen. Sinds vorige week hebben gebruikers van grof taalgebruik te duchten van het nieuwe meldpunt vloeken, in het leven geroepen door, jawel, de Bond tegen Vloeken. Ze verwachten daar dat het meldpunt storm gaat lopen, want volgens de campagneposters van de Bond ervaart maar liefst 70 procent van de Nederlanders vloeken als hinderlijk. 

Onder het getal staat als bronvermelding: de Radboud Universiteit, Scompany en TNS NIPO. 

Dat doet vermoeden dat al deze onderzoeksinstellingen onafhankelijk van elkaar hebben ontdekt dat ruim tweederde van de Nederlanders vloeken als hinderlijk beschouwt. Maar bij navraag blijkt dat niet het geval: de Radboud Universiteit en Scompany hebben slechts adviesrapporten voor nieuwe antivloekcampagnes geschreven; alléén TNS NIPO peilde, in 2007, hoe Nederlanders andermans gevloek ervaren. 

De peiling is daarmee alweer bijna tien jaar oud, maar dat blijkt niet de grootste handicap ervan. Een veel groter probleem is dat de enquête zo is afgenomen dat er misschien vooral mensen op af komen die zich toch al aan vloeken ergeren. Hoeveel mensen uit desinteresse niet ingingen op de uitnodiging voor deze enquête, blijft namelijk onduidelijk. En dat trekt de resultaten scheef, zegt hoogleraar survey-methodologie Jelke Bethlehem van de universiteit Leiden in een reactie. 

Nog zo'n misser: bij dé vraag waar het om draait, namelijk Vindt u het vervelend wanneer iemand in uw omgeving regelmatig vloekt?, viel geen neutraal antwoord te kiezen. 'Mensen die het echt niet weten, vinken dan maar wat aan, gewoon om er vanaf te zijn', zegt Bethlehem. 

Zo worden de antwoorden vanzelf richting zekere uitspraken geduwd, terwijl de realiteit dus genuanceerder kan zijn. Tel daarbij op dat mensen sociaal wenselijke antwoorden geven, en we weten het wel: die 70 procent aan Nederlanders die zich aan vloeken ergert, is volledig uit de lucht gegrepen. 

Hoe groot is dat aandeel dan wel? Daarover bestaan helaas geen andere peilingen in Nederland. De behoefte is er vast niet. Wat al genoeg zegt, eigenlijk. 

 
Antwoorden werden vanzelf richting zekere uitspraken geduwd 





