

NRC Handelsblad
05 June 2018, NH Dinsdag


Section: Binnenland; Blz. 6
 Mark Duursma

Dat zei Kamerlid Mustafa Amhaouch op 15 mei in een debat in de Tweede Kamer.
NRC Checkt
De aanleiding
Mustafa Amhaouch, Tweede Kamerlid voor het CDA, zei tijdens een debat over Schiphol en Lelystad Airport op 15 mei: ,,Naar Parijs en Londen vliegen jaarlijks 6 miljoen mensen, ongeveer 115.000 personen per week. Mijn sigarendoosberekening laat zien dat dit ongeveer twintig lange treinen per dag extra zijn op het reeds drukke spoor."
Op korte afstanden kan de trein een goed alternatief voor het vliegtuig zijn, zegt Amhaouch in een toelichting. Maar hij wil weten wat het de overheid kost aan tijd en geld om de trein qua prijs, reistijd en comfort serieus te kunnen laten concurreren met het vliegtuig. Bovendien: is er wel ruimte op het spoor voor zoveel extra treinen?
Het onderwerp is zeer actueel. Groeiende zorg over klimaatschade door luchtvaart versterkt de roep om betere internationale treinverbindingen. Vrijdag publiceerden drie milieuorganisaties een onderzoek van Royal HaskoningDHV over de trein als alternatief voor vliegen naar 31 Europese bestemmingen. Deze dinsdag ontvangt de Tweede Kamer een petitie voor een betere treinverbinding naar Berlijn. Sinds april rijdt Eurostar in 3 uur en 41 minuten van Londen naar Amsterdam.
Waar is het op gebaseerd?
 Amhaouch ontleent de 6 miljoen reizigers naar Londen en Parijs aan een staatje dat hij op verzoek ontving van Schiphol. De 20 treinen extra per dag berekende hij zelf, uitgaande van ,,een 12-bakstrein met een paar honderd passagiers".
En, klopt het?
Het staatje van Schiphol vermeldt 4.680.247 passagiers voor London en 1.422.387 voor Parijs, in 2017. Samen 6.102.634 passagiers per jaar, 117.358 per week. Het gaat in de cijfers van Schiphol echter om vertrekkende én aankomende passagiers. Daarnaast zijn het passagiers die alleen dit traject reisden én overstappers die per vliegtuig verder reisden in Amsterdam, Londen of Parijs. 
Amhaouch sprak over ,,naar Parijs en Londen", dus alleen vertrekkende passagiers. Omdat hij zich baseert op cijfers van Schiphol, blijven de Londen-vluchten uit Groningen, Rotterdam en Eindhoven hier buiten beschouwing. Het aandeel overstappers kan Schiphol niet noemen. Maar het aantal moet sowieso worden gehalveerd - nog afgezien van het onbekende aantal overstappers - voor alleen vertrek. Voor Londen gaat het dus om 2.340.123 passagiers per jaar, voor Parijs om 711.193.
Dan de trein. De capaciteit verschilt sterk per bestemming: de Eurostar naar Londen heeft 900 stoelen, de Thalys naar Parijs heeft er 377. Bij een - puur theoretische - volledige bezetting kunnen de luchtreizigers voor Londen dus worden vervoerd met 2.600 treinen per jaar, 7,1 per dag. Voor Parijs gaat het om 1.886 treinen per jaar, 5,2 per dag. Samen 12,3 vertrekkende treinen per dag. Als we ook de aankomende passagiers uit beide steden meetellen, komen we op 24,5 treinen per dag.
Dat twintig vertrekkende treinen per dag een te hoog aantal is, blijkt ook als we het per vliegtuig vertrekkende aantal passagiers delen door het aantal dagen in een jaar en vervolgens door het aantal treinen. Voor Londen zitten er dan 320,6 passagiers in een trein met 900 stoelen. Voor Parijs zijn dat er 97,4 in een trein met 377 stoelen. Overigens rijden er nu dagelijks vijftig treinen van Amsterdam naar het buitenland. 
Conclusie
Amhaouch interpreteert de cijfers van Schiphol verkeerd - het zijn namelijk niet alleen vertrekkers maar ook aankomende passagiers en overstappers - en komt daardoor op te veel passagiers en te veel treinen. Als we zijn 'naar' ruim opvatten en 'van' toevoegen, kijken we naar alle reizigers tussen Amsterdam en Londen en tussen Amsterdam en Parijs. In dat geval klopt het aantal luchtreizigers, maar is het aantal treinen te laag. We beoordelen de stelling als grotendeels onwaar.
Mark Duursma
 
 
 