

NRC Handelsblad
27 mei 2016 vrijdag


Section: Wetenschap; Blz. 18-19
 Hester van Santen

Dat meldden Wageningse onderzoekers op 18 mei in een persbericht. 
De aanleiding 
Onderzoekers in Wageningen begonnen begin mei met een onderzoek naar geluk en landschap. Via de nieuwe app HappyHier vragen ze deelnemers hoe gelukkig zij zich voelen. In de ,,zonovergoten" eerste week van mei waren de inwoners van Drenthe het gelukkigst, en de Flevolanders het minst gelukkig, blijkt uit de cijfers. 
Waar is het op gebaseerd? 
HappyHier ging live op 1 mei. Wie de app downloadt, krijgt één tot vier keer per dag het verzoek om zijn geluk een cijfer te geven. Het onderzoeksteam verzamelde tot maandagochtend 9 mei circa 34.000 vragenlijsten van 3.700 deelnemers. De Drenten gaven hun geluk gemiddeld een 7,7; de Flevolanders een 7,3. 
En, klopt het? 
Het persbericht meldt dat Drenten begin mei ,,de gelukkigste Nederlanders" waren. Dat suggereert dat de deelnemers alle bewoners van de provincies vertegenwoordigen. Maar dat denkt onderzoeksleider Hans Farjon helemaal niet. ,,Het persbericht was vooral bedoeld om deelnemers te werven." Farjon somt op. Weinig deelnemers wonen in Drenthe en Flevoland (elk zeventig) en tweederde van hen is vrouw. Daar komt bij dat deelnemers niet op willekeurige momenten over hun geluk rapporteren. De app is zo ontworpen dat mensen méér kans hebben om digitale vragenlijsten te ontvangen als ze buiten zijn. 
Want buiten zijn of juist binnen, daar draait het Wageningse onderzoek om. Hoe gelukkig zijn mensen in een bepaalde omgeving? ,,Uit panelonderzoek kregen we nooit gedetailleerde antwoorden", zegt Farjon. Zoals op de vraag welk landschap mensen waardevol vinden. ,,Dan hoor je kust, kust en nog eens kust, en de Veluwe." De app registreert waar mensen zijn, en of ze zich verplaatsen. Representativiteit is veel minder van belang. 
Het Centraal Bureau voor de Statistiek meet wél hoe het levensgeluk verdeeld is over provincies. Sinds 2012 vraagt het jaarlijks via een doortimmerde steekproef 7.500 Nederlanders naar welzijn en geluk. CBS-statisticus Linda Moonen mailt de nieuwste gegevens (2015). En kijk: Drenthe is wel degelijk de gelukkigste provincie en Flevoland staat onderaan. In Drenthe is 91,5 procent van de mensen gelukkig, in Flevoland 81,6.  
De verschillen zijn klein. En in de CBS-cijfers van 2012/2013 stond Drenthe nog op plaats twee, na Zeeland. Maar er kleeft onmiskenbaar enig 'geluk' aan Drenthe. In eerdere onderzoeken van het Sociaal en Cultureel Planbureau en van de Erasmus Universiteit eindigde de provincie ook bovenaan. 
In 2014 probeerde het CBS het geluk van Drenthe te verklaren uit bevolkingssamenstelling en religie. Wat opvalt in Drenthe: veel mensen hebben een vaste partner, er wonen nauwelijks allochtonen, weinig mensen werken en kerkbezoek is hoog. 
Conclusie 
Aangezien Drenthe in bijna alle enquêtes als gelukkigste provincie eindigt, was dat waarschijnlijk ook zo in de eerste meiweek. Maar het Wageningse onderzoek is niet bedoeld voor uitspraken over de hele provincie. We beoordelen de bewering als ongefundeerd. 
 
 