
'Alle treinen NS rijden in 2018 op windenergie';      Factcheck     
NRC Handelsblad
28 mei 2014 woensdag


Section: ECONOMIE
 Caroline van Keeken

SAMENVATTING
Deze rubriek beoordeelt elke woensdag een bewering op waarheidsgehalte. Deze week een belofte van de Nederlandse Spoorwegen.
     De aanleiding    
NS-treinen rijden vanaf 2018 alleen nog op windenergie. Dat schrijft het spoorwegbedrijf op zijn website. Windmolens in binnen- en buitenland zullen zorgen voor de energietoevoer naar elektrische treinen. Reizigers zijn dan verzekerd van een energieneutrale reis, zonder CO2-uitstoot. Maar kan dat wel: alle treinen voor 100 procent laten rijden op groene stroom - op windenergie?  
    En, klopt het?    
Om de treinen te laten rijden is jaarlijks 1,2 terawattuur nodig. Ter vergelijking: alle huishoudens in Amsterdam verbruiken samen 1,4 TWh. Eneco zal de komende tien jaar zorgen voor de groene stroom voor de NS. Hiervoor worden speciaal voor de NS windparken gebouwd in de Noordoostpolder. Ook zal Eneco gebruikmaken van windparken die níét in het bezit zijn van de energieleverancier zelf, op andere, nog nader te bepalen plekken in Nederland. 
Mochten deze parken niet genoeg windenergie opleveren, dan kan Eneco uitwijken naar het buitenland en stroom afnemen van windparken in België, Zweden en Noorwegen. 
Hoe houdt Eneco de treinen rijdend wanneer het niet waait? Hoe komt het bedrijf op windstille dagen aan groene stroom? Toby Ellson van Eneco legt uit: ,,Als het echt niet anders kan gebruiken we een mix van stroomsoorten: kolenstroom, stroom uit zonnepanelen, en biomassa." 
En hoe zit het dan met die 100 procent groene stroom waarop de NS-treinen zouden gaan rijden? Goed, volgens Ellson. In Nederland geldt namelijk een speciale regeling voor groene stroom: het 'garanties van oorsprong'-systeem. ,,Voor elke groen opgewekte 1.000 kWh aan stroom, ontvangt Eneco één GVO-certificaat. Met deze certificaten bouw je tegoeden op." Wanneer de windmolens van de NS een overschot aan windenergie produceren, kan dat worden bijgeschreven op de 'tegoedrekening'. Indien dan later een mix van stroomsoorten nodig is, die wellicht niet volledig groen is, wordt dit gecompenseerd met de GVO-certificaten. Zolang de af- en bijschrijvingen aan het eind van het jaar maar tegen elkaar weg te strepen zijn. 
En de aanleg van de windparken? Daarbij komt ongetwijfeld CO2 vrij. Van die uitstoot wilde de NS toch juist af? Ook hier geldt de compensatieregeling. Als een windmolen drie tot zes maanden heeft gedraaid, zegt Ellson, dan heeft die zo veel groene energie geproduceerd, dat de bij de aanleg vrijgekomen CO2 is gecompenseerd." 
 Is de NS wel echt zo groen bezig? Ivo Stumpe, campagneleider verkeer bij Milieudefensie, vindt van wel. Goed, van letterlijke een-op-een groene stroom is nog geen sprake. Maar dat kan ook nog niet. ,,We zitten in een transitiefase. Die compensatieregelingen horen daarbij." Belangrijk is volgens Stumpe dat niet lukraak gecompenseerd wordt voor eigen gewin. Dankzij de nieuwe windparken draagt de NS bij aan het opwekken van groene stroom. 
Rik Catau, onderzoeker duurzame energie aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, is het daarmee eens. ,,We moeten nu gaan uitvinden hoe we ervoor zorgen dat er constant groene energie tot onze beschikking is. Zodat er geen compensatieregelingen meer nodig zijn en er altijd voldoende vermogen aan groene stroom wordt opgewekt op het moment dat er vraag naar is. Dat is nu de uitdaging." 
    Conclusie    
Het is niet aannemelijk dat álle stroom die via de bovenleiding wordt afgegeven volledig groen zal zijn. Simpelweg omdat dit - nog - niet kan. Maar de compensatieregeling zorgt ervoor dat dit per saldo wel het geval is. We beoordelen de stelling daarom als grotendeels waar. 
 
 
Foto Hollandse Hoogte
 