
'Scholieren voeren schrikbewind tegen ondersteunend personeel'; 
NRC.NEXT
26 oktober 2012 vrijdag
Section: Op de hoogte
 Lynn Berger & Laura Wismans
De aanleiding
De Telegraaf pakte gisteren flink uit. Op de voorpagina schreven zij onder de vette kop 'Conciërges belaagd' over een schrikbewind dat scholieren zouden voeren tegen onderwijsondersteunend personeel. ,,Scholieren in het basis- en voortgezet onderwijs voeren een waar schrikbewind tegen conciërges, onderwijsassistenten en administratief personeel. Daarbij wordt fysiek geweld niet geschuwd", aldus de krant. Heerst er inderdaad een schrikbewind op scholen?
En, klopt het?
,,Bijna 80 procent van de ruim 60.000 onderwijsondersteunende medewerkers heeft te maken met verbale agressie van leerlingen en een op de drie met fysiek geweld", schrijft De Telegraaf verderop in het artikel, dat gebaseerd is op onderzoek van CNV Onderwijs. CNV Onderwijs stuurde op verzoek het hele rapport naar next.checkt. Daarin staat dat een uitnodiging voor een digitale enquête naar ruim 18.000 onderwijsondersteunende personeelsleden (OOP) is gestuurd. Daarvan vulden ruim 900 mensen de enquête in. Het is dus niet zo dat 60.000 mensen meededen aan het onderzoek.
Zijn de 900 mensen die de enquête invulden dan wel representatief voor die groep van 60.000? Lex Olivier, ombudsman van de Marktonderzoek Associatie (MOA), vindt van niet. ,,Slecht 5 procent van de doelgroep heeft de moeite genomen om deel te nemen aan het onderzoek, dus 95 procent heeft niet gereageerd", zegt hij. ,,In situaties waarin iemand zelf bepaalt of hij meedoet met het onderzoek blijkt keer op keer dat vooral mensen met negatieve oordelen deelnemen." CNV Onderwijs schrijft zelf dat de resultaten met 95 procent zekerheid een correcte weergave zijn van de doelgroep. ,,Dat is onwaar en onjuist", zegt Olivier.
,,Maar het is ook geen wetenschap", reageert een woordvoerder van CNV Onderwijs. ,,Wij hebben binnenkort een OOP-dag en we wilden weten wat er leeft onder onze leden - of je dat nou een onderzoek of een peiling noemt, tja."
Ook als we deze problemen met de betrouwbaarheid even naast ons neerleggen, rijst uit de onderzoeksresultaten een ander beeld dan het 'schrikbewind' waar De Telegraaf over schrijft. De vraag 'Hoe vaak heb je te maken met verbale agressie van scholieren' werd door 29 procent van de respondenten met 'nooit' beantwoord en door 22,7 procent met 'minder dan één keer per jaar'. Volgens de Telegraaf zijn scheldpartijen ,,aan de orde van de dag", maar slechts 2,3 procent van de respondenten gaf aan dagelijks last te hebben van verbale agressie; 6,6 procent had hier 'minstens elke week' last van.
En hoe zit het met de een op de drie die te maken heeft met fysiek geweld van scholieren? Inderdaad gaf 34,9 procent aan wel eens met fysiek geweld in aanraking te komen: 4,2 procent had hier 'minstens elke week' last van en 0,8 procent 'minstens elke dag'. Onder fysiek geweld valt zowel een duw als meer ernstige vormen met lichamelijk letsel of schade aan bezittingen tot gevolg.
In het onderzoek kwam nog meer aan bod. Respondenten gaven bijvoorbeeld het respect dat zij op school krijgen het rapportcijfer 7,5 en persoonlijke veiligheid een 8. Dit stelt de claim van het 'schrikbewind' in een heel ander daglicht. Ook de woordvoerder van CNV Onderwijs viel het op dat vooral de negatieve kant door De Telegraaf werd belicht. ,,Maar wij zijn echt geschrokken dat het zo veel voorkomt."
Ander onderzoek dat specifiek kijkt naar agressie en geweld tegen onderwijsondersteunend personeel is er niet. Wel ondervroeg 1Vandaag in april vorig jaar 1.700 mensen die in het voortgezet onderwijs werkten, waaronder 1.350 docenten, over incidenten die de afgelopen drie jaar hadden plaatsgevonden. De helft van de respondenten had weleens met verbaal geweld te maken gehad, en bijna 10 procent met fysiek geweld. Overigens is ook dit onderzoek afgenomen onder mensen die zich vrijwillig aanmeldden voor het panel. Een soortgelijk beeld kwam naar voren uit onderzoek dat het Ministerie van OCW in 2004 uitvoerde. Ook hier gaf ongeveer de helft van de 11.351 respondenten aan weleens te zijn uitgescholden; 15 procent rapporteerde weleens met fysiek geweld van leerlingen te zijn geconfronteerd.
Conclusie
De Telegraaf schreef over een 'schrikbewind' dat scholieren voeren tegen onderwijsondersteunend personeel. Zij baseerden zich op een onderzoek van CNV Onderwijs. Dat onderzoek is echter niet representatief voor alle OOP'ers in Nederland. En bovendien, de antwoorden die de respondenten gaven laten een veel genuanceerder beeld zien. Verbaal en fysiek geweld tegen onderwijsondersteunend personeel komt wel voor, maar van een 'schrikbewind' is geen sprake. Wij beoordelen de stelling van De Telegraaf daarom als grotendeels onwaar.
Next checkt verder nog
,,Europa kan al haar goud uit recycling halen", Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy in NRC Handelsblad op 23 oktober.
,,Het beste bewijs daarvoor zijn de klimtijden op de grote cols (nu minuten langzamer dan vijftien jaar geleden)", columnist Thijs Zonneveld over het verminderde gebruik van doping op NUsport.
Ook een bewering langs zien of horen komen die je wilt laten checken? Stuur je suggestie naar @nrc.nl of tip de redactie via Twitter met de hashtag #.
 
De Telegraaf gisteren op de voorpagina
Foto Evelyne Jacq/Hollandse Hoogte
